All posts by Natasja

Onze groene bruiloft: het eten

Wat eten we op een groene bruiloft?

Lekker eten, een mooie taart, drankjes en hapjes: het is een belangrijk onderdeel van onze mooie dag. Bij een budgetbruiloft is het handig om op dit gebied slimme keuzes te maken. Want alles kan natuurlijk en als ergens het woord ‘bruiloft’, ‘trouw’ of ‘huwelijk’ voor staat, wil de prijs nog weleens extra hoog zijn. Maar volgens ons is het ook prima mogelijk om onze gasten op een budgetvriendelijke én zo groen mogelijke manier te voorzien van lekkers.

Nu Gerbrand en ik alweer bijna een jaar volledig vegetarisch eten, is het niet meer dan logisch dat ons diner ook vegetarisch zal zijn. We hebben heel even overwogen of we dit zelf zouden doen, maar besloten al snel dat we dit veel beter aan een professional kunnen overlaten. We zijn helemaal niet ervaren in het koken voor een grote groep mensen én we hebben er de faciliteiten niet voor. Bovendien hebben we qua voorbereidingen al onze handen vol en is het niet handig om ons op onze grote dag druk te moeten maken over het diner. We zijn dus op zoek naar een goede vegetarische cateraar. We hebben al even een rondje Google gedaan en kwamen al het één en ander tegen. Italiaans, Indonesisch, Mexicaans: alles kan en de prijzen liggen meestal rond de 20 euro per persoon. Ik zag dat er ook een cateringservice is onder de vlag van de Vegetarische Slager: Elly en Nella koken met de producten van de Vegetarische Slager en dat ziet er op hun website erg goed uit! Ze kunnen ook lunch of hapjes verzorgen. Sowieso het onthouden waard! Mocht jij nog tips hebben voor een goede vegetarische cateraar, dan hoor ik dat graag.

De taart
Er zijn natuurlijk meer momenten op de dag waarop er gegeten en gedronken gaat worden. En daarvan is het aansnijden en genieten van de bruidstaart toch wel een heel belangrijk moment 🙂 Ik weet dat er heel veel fantastische bedrijven zijn die de meest mooie én lekkere taarten kunnen leveren. Zo ben ik altijd erg onder de indruk van de taarten van Merel van Blackbirds and Cakes. Ze maakt vegan taarten die niet alleen supermooi, maar volgens mij ook erg lekker zijn, getuige de reacties op haar site en Facebookpagina. Toch kiezen wij ervoor om dit onderdeel van de bruiloft zelf te verzorgen. Ik ben van plan om samen met mijn zwager Gerbrand de taart te gaan maken. Hij is daar heel erg goed in en ik kan vast een handje helpen. Natuurlijk gaan we van tevoren flink oefenen én proeven, dat lijkt me helemaal niet vervelend! Ik heb al wat ideeën over hoe ik de taart graag zou willen, maar dat hou ik nog even voor mezelf…

De courgette waar alles mee begon

Wie zich afvraagt waarom er bij dit artikel een foto van mij met een enorme courgette staat… Zo hebben Gerbrand en ik elkaar leren kennen! Ik stuurde deze foto ruim twee jaar geleden voor de grap naar Domien van 3FM, hij plaatste hem op Twitter, Gerbrand zag de foto, vond mij een leuk meisje en ging mij volgen. Hij vroeg me een paar weken later mee uit en de rest is geschiedenis 🙂 Op onze bruiloft zal er vast en zeker ook courgette aanwezig zijn 😉

Hapjes en drankjes
Voor de rest van de dag hebben we koffie, thee, frisdrank, drankjes én hapjes nodig. Ook hiervoor hebben we het plan om het meeste gewoon zelf te regelen. Wellicht huren we ergens een tap voor het bier. Ik zou wel een gin-tonic lusten en proosten met bubbels lijkt me ook erg gezellig. Een paar grote kannen water met fruit en/of munt erin zijn altijd goed en staan ook nog eens gezellig. Lekkere hapjes hoeven ook helemaal niet duur of ingewikkeld te zijn volgens mij. Natuurlijk zullen ook die vegetarisch zijn. Het streven is om zoveel mogelijk gebruik te maken van biologische en lokale producten en ingrediënten uit het seizoen, waar dat kan. Gelukkig trouwen we in de zomer, dat maakt het palet aan Nederlandse groente en fruit meteen lekker gevarieerd.

Het gaat nog wel een uitdaging worden om voldoende servies te regelen. Voor een project van een aantal jaren geleden heb ik al eens een flinke lading ouderwetse theekopjes en -schotels gescoord bij de kringloop, dus die zie ik wel voor me voor bij het koffie-thee-taartmoment. En er zijn genoeg opties om ergens servies en glazen te lenen, zodat we niets nieuw hoeven aan te schaffen. Huren kan natuurlijk ook altijd nog, mocht het budget dat toelaten.

Geen voedselverspilling
We willen ervoor zorgen dat er zoveel mogelijk opgegeten wordt op de dag zelf. Slim inkopen en goed inschatten hoeveel we nodig hebben is essentieel. Nu heb ik altijd de neiging om meer te halen dan er nodig is, zodat er niet ineens iets te vroeg op is. Maar dan is er het risico dat er eten weggegooid moet worden. Voedselverspilling past zeker niet bij onze groene bruiloft en om dat zoveel mogelijk te voorkomen, is het belangrijk om niet teveel eten tegelijk aan te bieden, maar aan te vullen vanuit de koeling/opslag waar nodig. Zo is er altijd genoeg voorhanden, maar staat de voorraad koel en hygiënisch opgeslagen. Mocht er dan iets overblijven, dan kunnen we dit meegeven aan de gasten of er zelf nog een paar dagen van genieten. Maar hopelijk is alles zo lekker, dat van het meeste gewoon op de dag zelf genoten wordt!

Ontspullen in tien stappen

We zijn nu ruim een jaar aan het ontspullen om ons voor te bereiden op ons Tiny House. Ik merk dat het wegdoen van spullen een proces is, waar je echt de tijd voor moet nemen als dat kan. Wat ik nu gemakkelijk de deur uit kan doen, wilde ik een half jaar geleden écht bewaren. Tijdens al dat opruimen en ontspullen heb ik veel geleerd en in een drietal workshops tijdens de Grote Tiny Housing manifestatie en de Tiny House Nederland Jamboree mocht ik een flink aantal toehoorders vertellen over mijn ervaringen. Dat was echt zo leuk om te doen! In dit artikel deel ik mijn 10 stappen om te ontspullen.

Stap 1 – Bepaal je doel
Waarom wil je ontspullen? Als je doel helder is, zul je meer gemotiveerd zijn om door te pakken wanneer het even niet gaat. Wil je kleiner gaan wonen? Wil je meer rust en overzicht in huis? Wil je je alleen focussen op datgene dat belangrijk voor je is? Minder tijd kwijt zijn aan het onderhoud van jouw spullen? Welk doel je ook hebt, zorg dat je weet waarom je minder spullen wilt hebben.

Heb je je doel bepaald? Super! Hak deze dan op in kleinere doelen. Want doelen als ‘al mijn spullen moeten in een Tiny House van 20 vierkante meter passen’ of ‘ik wil meer rust en overzicht in huis’ zijn veel te groot om concreet mee aan de slag te gaan. Hoe kom je uiteindelijk bij het einddoel terecht? Welke kleine stappen kun je zetten? En waar ga je starten? Zo zijn we meteen bij stap 2 aangekomen.

Stap 2 – Kies je startpunt
Als je start met ontspullen kan de hoeveelheid dingen in je huis overweldigend zijn. Hoe krijg je in hemelsnaam alles uitgezocht en ontspuld? Dé truc (om elke grote verandering in gang te zetten) is: zet kleine stappen. Bepaal op welke plek je begint en concentreer je alleen daarop. Dus, waar zou je kunnen beginnen?
– Kies een specifieke ruimte. De badkamer, keuken of meteen de boekenkasten?
– Ga voor de ‘wat als’-spullen. Je hebt vast van die spullen die je alleen maar bewaart ‘voor het geval dat’. Want je weet maar nooit waar je die drie verlengsnoeren, die twee reserveparaplu’s of al die lege glazen potjes voor nodig hebt, toch…? Dit soort spullen zijn een prima startpunt. Er zitten vaak geen herinneringen aan vast en het opruimen zorgt al snel voor resultaat en een opgelucht gevoel. Dat geeft je energie om door te pakken.
– Begin met de spullen waarvan je er veel hebt, zoals: handdoeken, theedoeken, pennen, sokken, servies, kleding, schoenen, verzorgingsproducten… Heb je echt handdoeken voor een weeshuis nodig en een dertigdelig servies?
– Of start met de spullen waarvan je een schuldgevoel krijgt, zoals: ongelezen boeken, onbekeken dvd’s, hobby’s die je niet meer hebt, verzamelingen waar je niet meer naar omkijkt… Al deze spullen kunnen je het gevoel geven dat je er nog iets mee zou moeten. Maar wanneer je dat al jaren niet gedaan hebt, dan is het de hoogste tijd om voor deze spullen een betere eigenaar te vinden.

Stap 3 – Haal alles uit de kast
Wij zijn gestart in de keuken. Door alles uit de kasten te halen, kregen we een goed overzicht van de hoeveelheid spullen die er in deze ruimte ‘verstopt’ zaten. En dat bleken er heel veel te zijn… Veel meer dan ik van tevoren had gedacht. Een groot aantal van de keukenspullen gebruikten we eigenlijk nooit, maar bewaarden we voor de ‘wat als’- situaties. Die erg schaars zijn… Ook onze kledingkast heb ik helemaal leeggehaald en met de buffetkast gebeurde hetzelfde. Het lijkt namelijk niet zoveel wanneer het netjes opgeborgen is, maar wanneer alles verspreid op een tafel of bed ligt, zie je pas goed hoeveel spullen je hebt. Dit besef motiveerde meestal enorm. Soms zakte de moed me ook wel een beetje in de schoenen, want dan leek de klus enorm. Maar dan focus ik me steeds op maar één item en werk gestaag door, tot de stapel weer behapbaar is en ik in de ‘ontspulmodus’ zit.

Kleren ontspullen

Stap 4 – Maak stapels
Telkens als ik ga ontspullen, maak ik vier stapels. Vier? Jep, ik ben wat liever dan andere opruimgoeroe’s 😉 Ik zet dozen of tassen klaar voor: ‘weggooien’, ‘wegdoen’, ‘houden’ en ‘twijfel’. Spullen die stuk, vies of op een andere manier onbruikbaar zijn geworden, gaan op stapel 1 en dus in de vuilnisbak. Dat zijn er zo min mogelijk. Spullen die ik een tweede leven wil geven, gaan op stapel 2. Spullen die ik wil houden gaan op stapel 3 en voor de spullen waarover ik op dat moment écht niet kan beslissen heb ik stapel 4: de twijfelstapel. Die stapel probeer ik uiteraard zo klein mogelijk te houden, maar ik heb gemerkt dat ik er soms nog niet aan toe ben om iets weg te doen. Een tijdje later kan ik daar helemaal geen moeite meer mee hebben en gaat het alsnog de deur uit. Jezelf een beetje ruimte geven om een beslissing te nemen, kan helpen om het ontspullen langere tijd vol te houden. Wanneer je veel beslissingen in een korte tijd neemt, heeft dat invloed op je gemoedstoestand en energieniveau. Probeer te herkennen wanneer je tegen je eigen grens aanloopt en respecteer deze. De grenzen van wat je belangrijk vindt qua spullen zijn aan verandering onderhevig, dus over een tijdje ben je er wellicht wél klaar voor. En zo niet, dan is dat ook helemaal prima.

Stap 5 – Beoordeel de items
Nu komen we bij de kern: het daadwerkelijk beoordelen van de spullen. Wanneer kan iets weg? Oftewel: wat heb je écht nodig en wat is overbodige ballast? Hou bij het beoordelen je doel voor ogen: waarom wil je ook alweer ontspullen? Deze reden zou je flink wat motivatie moeten geven. Daarnaast zijn er wat trucjes die je kunt toepassen:
– Bewaar je het item alleen ‘voor het geval dat’? Heb je deze het afgelopen jaar nog gebruikt? Nee? Dan kan het weg.
– Is het iets dat je niet vaak gebruikt en is het item voor minder dan 20 euro binnen 20 kilometer van je huis te krijgen? Of kun je het gemakkelijk van iemand lenen? Dan kan het weg.
– Een handig trucje om te bepalen welke kleding weg kan: hang alle kleding verkeerd om in de kast en leg gevouwen kleding met de lelijke, open kant in het leggedeelte. Draag een maand je kleding zoals je dat altijd zou doen. Wanneer je iets gedragen hebt, gaat het op de juiste manier terug de kast in. Bekijk na deze maand welke kleding nog verkeerd hangt/ligt. Deze items draag je blijkbaar niet vaak en staan nu op de nominatie om de kast te verlaten.
– Vind je het lastig om te bepalen wat weg moet? Focus je dan op wat wél moet blijven. De spullen die niet op deze stapel belanden, staan dan op de nominatie om ontspuld te worden.

Stap 6 – Ruim in, geef de juiste plek
Zo, voor je liggen nu alle spullen gesorteerd in vier stapels. De spullen die mogen blijven, krijgen weer een plekje in de kast. Hoort het eigenlijk niet hier? Geef het item dan meteen de juiste plek in huis. Geniet even van de opgeruimde kast/ruimte of plek en ontferm je daarna over de andere drie stapels.

Is de kast nagenoeg leeg? Dan kan deze wellicht ook weg! Wij kunnen geen meubels meenemen naar ons tiny house, dus hier zijn al een aantal meubelstukken bij nieuwe eigenaren terechtgekomen. Maar dit kan ook handig zijn wanneer je niet tiny gaat wonen. Want kasten raken altijd weer gevuld en dan ben je weer terug bij af. Wanneer je de ruimte niet hebt, kun je deze ook niet benutten. Dus, weg die kast?

Stap 7 – Doe het snel weg
De spullen waarvan wij besloten hebben dat ze weg kunnen, verzamelen we in een hoekje van onze ‘kastenkamer’ (de extra slaapkamer waar onze kledingkast staat). Uit ervaring weet ik dat het daar lang kan blijven staan, té lang. Soms heb je even niet de tijd om spullen naar de kringloop of andere goede doelen te brengen of wacht iets op een koper op Marktplaats. Zo lang de spullen er nog zijn, zorgen ze voor ruis en kost het mij negatieve energie. Ik heb al besloten dat ze weg moeten, maar ze zijn er nog. En nog meer in zicht dan voor het ontspullen. Wanneer ik er dan eindelijk aan toe ben om ze weg te brengen, voelt het alsof ik de ontspulbeslissing opnieuw moet nemen. Want de spullen gaan nog een keer door mijn handen. Deze stap is voor mij dus heel belangrijk: ontspulde spullen moeten zo snel mogelijk het huis uit. Zie je in je agenda dat je drukke weken voor de boeg hebt? Wacht dan heel even met ontspullen of plan een specifieke dag waarop je het ook meteen wegbrengt.

Stap 8 – Niet gemist? Weg ermee!
Er staat nu misschien nog een stapeltje met twijfelspullen ergens in een hoekje. Bekijk deze spullen over een tijdje (een week, twee weken, een maand) weer. Heb je ze helemaal niet gemist? Dan kunnen ze alsnog weg. Ontspullen is echt een proces: soms ben je er nog niet klaar voor om iets weg te doen, maar gaat het twee maanden later prima. Neem die tijd en gun jezelf de mogelijkheid om af en toe te twijfelen. Merk je dat je bij veel spullen twijfelt? Kijk dan of je wellicht een andere kast of een ander soort spullen gemakkelijker kunt uitzoeken. Het kan helpen om al wat ‘kan weg’-beslissingen gemaakt te hebben, zodat het bij wat lastigere items ook gemakkelijker gaat.

Stap 9 – Eén erin, één eruit
Een belangrijke stap voor mij, want we wonen nu nog ruim en er is voldoende ruimte om spullen te bewaren. Maar het zou erg zonde zijn om flink te ontspullen en daarna weer nieuwe spullen in huis te halen. Een handige regel om het aantal bezittingen in de hand te houden is: één erin, één eruit. Een nieuw boek gekocht of een nieuw shirtje? Dan gaat er een oud exemplaar weg. Zit je nog middenin het ontspullen, dan kun je ook de regel ‘één erin-twee eruit’ hanteren. Dan ruim je met elke nieuwe aankoop nog eens extra op.

Stap 10 – Stop de verleiding
Ben je zo lekker aan het opruimen, ploft er een mailtje van je favoriete winkel in je inbox. Of er valt een aanbiedingsfolder op je mat. Toch even neuzen en voor je het weet heb je een nieuw jurkje gescoord, terwijl je er net vier naar de kringloop hebt gebracht. Stop de verleiding en schrijf je uit van alle nieuwbrieven. Plak een nee-nee-sticker op je brievenbus en kijk geen televisie meer. Zo vermijd je een hoop reclame en krijg je niet het gevoel dat je écht een nieuwe herfstjas zou moeten hebben of die handige pan écht niet kunt missen.

Door het ontspullen merk ik dat de drang om te kopen sowieso sterk vermindert. Ik begin te beseffen hoe weinig we écht nodig hebben en dat ik veel spullen alleen maar kocht om even blij van te worden. Maar die spullen dragen op de lange termijn helemaal niet bij aan ons gevoel van comfort en geluk. De dingen die we nog wel kopen, kopen we nu veel bewuster. En ja, dat zijn voornamelijk dingen voor in ons tiny house 🙂

Ik hoop dat ik wat ontspulkriebels bij je heb aangewakkerd! Heb je vragen over ontspullen? Stel ze gerust!

Dag van de Duurzaamheid: 10 tips om je voor te bereiden op wonen in een Tiny House

Tien tips om je voor te bereiden op wonen in een Tiny House

Elk jaar op 10 oktober vieren we de Dag van de Duurzaamheid. Een dag waarop we extra stil staan bij duurzaamheid en door middel van vele evenementen door het hele land meer mensen enthousiast proberen te maken over duurzaamheid. Dit initiatief van Urgenda zou moeten laten zien dat duurzaamheid behalve noodzakelijk ook inspirerend en winstgevend kan zijn. Met name aan die inspiratie willen de groene bloggers graag een steentje bijdragen!

Impact top 10 van de gemiddelde Nederlander

Om te bepalen hoe duurzaam een gemiddelde Nederlander nou eigenlijk is, schreef Babette Porcelijn het boek De Verborgen Impact. In dit boek presenteert ze de Impact top 10, waaruit onder andere blijkt dat we de grootste (directe én indirecte) impact maken met het kopen van spullen en het eten van vlees. Daarnaast beschrijft ze manieren waarop we die impact effectief kunnen verminderen.

Impact top 10 uit ‘De Verborgen Impact’ van Babette Porcelijn

De duurzame top 10 tips van de groene bloggers
Groene bloggers zijn natuurlijk ook bezig met diverse onderwerpen uit die Impact top 10. Ter gelegenheid van de Dag van de Duurzaamheid leek het ons leuk om eens gezamenlijk op een rijtje te zetten welke duurzame stappen we per onderwerp (kunnen) nemen om onze impact te verkleinen. Een soort online groene gids!

Hieronder zie je mijn 10 tips om je impact te verkleinen door kleiner te gaan wonen, in een Tiny House! Klik na het lezen door naar de tips van de andere groene bloggers over de meest uiteenlopende onderwerpen. Daar is deze dag van de Duurzaamheid de uitgelezen kans voor, toch?

10 tips om je voor te bereiden op wonen in een Tiny House

Afgelopen zaterdag 7 oktober was de eerste landelijke Tiny House Nederland Jamboree, die ik heb helpen organiseren, samen met een fantastisch team vrijwilligers, onder leiding van Marjolein Jonker van Marjoleininhetklein.com. Ondanks het regenachtige weer was de opkomst qua bezoekers overweldigend! Er stonden rijen dik voor de Tiny Houses, de lezingen en workshops zaten continu boordevol en de informatiemarkt werd druk bezocht. Al deze mensen lieten zaterdag zien dat de behoefte aan kleiner wonen en een eenvoudiger leven enorm groot is. Ik heb tussen alle bedrijven door met veel mensen gesproken en in die gesprekken kwam steevast hetzelfde verlangen naar voren: een behoefte aan meer vrijheid, op het gebied van wonen én leven. Met minder spullen en minder lasten en met meer respect voor het milieu, mens en dier. Een Tiny House is zoveel meer dan alleen wonen op weinig vierkante meters, het is een manier van leven. Daarom deel ik vandaag graag mijn 10 tips om je voor te bereiden op wonen in een Tiny House en tiny living. Sommige van de tips zijn trouwens ook prima toe te passen in een rijtjeshuis, appartement of eensgezinswoning. Je hoeft niet klein te wonen om eenvoudiger te leven!

1. Lees je in en sluit je aan
Ok, je hebt besloten dat een Tiny House of kleiner wonen wel iets voor jou zou kunnen zijn. Waar begin je dan? Mijn vriend Gerbrand en ik besloten er zo’n anderhalf jaar geleden voor te gaan. We zijn toen gestart met het verzamelen van informatie, om een beter beeld te krijgen van wat het precies inhoudt: tiny living. Hét startpunt is natuurlijk de website van stichting Tiny House Nederland, waar blogs over uiteenlopende onderwerpen staan, waar je links kunt vinden naar meer sites over Tiny Houses, een kaart met alle initiatieven op dit gebied en een agenda met bijeenkomsten over Tiny Houses. Tiny House Nederland heeft ook een Facebookpagina waar nieuws over Tiny Houses geplaatst wordt én een actieve besloten groep waar je je kunt aansluiten als je interesse hebt in deze manier van wonen.

2. Bepaal wat voor jou belangrijk is in jouw huis
Als je gaat leven in een kleine ruimte, is het belangrijk dat deze helemaal voldoet aan jouw wensen. Elke millimeter moet van nut of van waarde zijn. Maak eens een lijstje met de dingen die jij graag thuis doet. Kook je bijvoorbeeld graag, dan zal de keuken in jouw Tiny House waarschijnlijk meer ruimte krijgen. Zit je graag op de bank of juist meer aan tafel? Heb je een hobby waar je wat (opberg)ruimte voor nodig hebt? Klein wonen hoeft niet te betekenen dat je álles moet opgeven en wegdoen, het schept juist ruimte om je te focussen op wat je écht belangrijk vindt. Dat gegeven geeft mij nu al rust en ik kijk er daarom extra naar uit om voorjaar 2018 in ons huisje te gaan wonen.

3. Ga eens kijken in een Tiny House
Er zijn al tientallen pioniers die in een Tiny House wonen. Marjolein Jonker van Marjoleininhetklein.com is hiervan het bekendste voorbeeld. Zij heeft al vaak een open huis gehouden en geeft zo iedereen de kans om een kijkje te nemen in haar Tiny House. De open dagen zijn nu tot nader order uitgesteld, maar hou haar site in de gaten. Bij mijn eerste bezoek aan een Tiny House viel me meteen op hoe ruimtelijk het is. Als je afmetingen hoort van 7,20 meter bij 2,50 meter dan klinkt dat heel klein. Wanneer je er werkelijk in staat, merk je dat er meer dan genoeg ruimte is. De meeste Tiny Houses hebben veel ramen en zijn daardoor lekker licht, wat de ruimtelijkheid versterkt. Ook wordt er gekozen voor handige opbergmogelijkheden: een trap als kast, een bank met daarin een tafel voor als er gasten komen, handige luikjes in de vloer, alles kan. Je kunt ook een nachtje slapen in een Tiny House, in het Waterland-Huisje om precies te zijn. Door zelf te ervaren hoe het echt is in zo’n huisje, wordt je beeld ervan duidelijker en kun je je eigen wensenlijstje concreter maken.

4. Kies: ga je zelf bouwen of laat je het (deels) doen?
Weet je inmiddels zeker dat je ervoor wilt gaan? Tof! Dan komt er een volgende keuze: ga je het zelf bouwen of laat je dat doen? Een flink aantal Tiny House-bewoners heeft al bewezen dat zelf bouwen prima kan en leidt tot de meest prachtige huisjes! Zie bijvoorbeeld het bijzondere huis van Bernhard en Maria, mét uitschuifbaar dak. Bernhard had nul bouwervaring, maar is er toch in geslaagd dit huis te bouwen. Daar heb ik diep respect voor. Gerbrand en ik hebben er heel bewust voor gekozen om het niet zelf te doen. We hebben daar domweg de kennis, kunde en tijd niet voor. Gelukkig zijn we in contact gekomen met een twee hele fijne professionals: ons Tiny House wordt ontworpen door Peter Arts van Studio D8, duurzaam architect, en gebouwd door Aannemersbedrijf Van den Ende. Het kost natuurlijk wel wat meer om je huis te laten ontwerpen én bouwen dan wanneer je het zelf doet. Dus dit kan meewegen in jouw keuze.

5. Kies: ga je voor off-grid?
We zijn er zo aan gewend dat het water uit de kraan komt, dat er stroom is en dat we onze kleine en grote behoeften gewoon weg kunnen spoelen. Maar het kan natuurlijk ook anders. Voor een Tiny House kun je gemakkelijker andere keuzes maken, juist omdat het huis kleiner is. Stroom kun je ook zelf opwekken en opslaan met zonnepanelen en accu’s. Water kun je opvangen wanneer het regent en door het te filteren, kun je dit gewoon gebruiken. En een toilet kan ook een composttoilet zijn, zodat je geen kostbaar drinkwater hoeft te gebruiken om je urine en ontlasting weg te spoelen. Maar een Tiny House hoeft niet per definitie off-grid te zijn. Er zijn ook voorbeelden van Tiny Houses die wél aangesloten zijn op de nutsvoorzieningen. Ze verbruiken al veel minder dan gewone huizen, dus je bent sowieso een stuk duurzamer bezig! Een mooi voorbeeld is het Wikkelhuis van Hennie Tibben, in Almere.

6. Pas in stappen je levensstijl aan
In de tijd dat je bezig bent met het plannen, ontwerpen en bouwen van je Tiny House, kun je je alvast een beetje voorbereiden op tiny living. Want je hoeft niet te wachten met duurzamer leven totdat je kleiner woont. Gerbrand en ik hebben al veel aangepast aan onze levensstijl, het afgelopen jaar. Zo douchen we ons maximaal twee keer per week en voor de rest wassen we ons bij de wasbak. Zo wennen we alvast aan minder water verbruiken én hebben. Ook vangen we afvalwater in de douche en keuken op om het toilet door te spoelen. We gebruiken alleen nog maar biologisch afbreekbare verzorgingsproducten en proberen ook minder te wassen door handdoeken en kleding langer te gebruiken. Want eerlijk: zo snel wordt de boel niet vies. Zo hopen we de overgang naar ons Tiny House alvast te versoepelen.

7. Ontspul!
Op weinig vierkante meters kun je minder spullen kwijt. En alles dat je wél hebt, moet van nut of waarde voor je zijn. Het kost flink wat tijd om alle spullen die je in de loop van de jaren verzameld hebt te ontspullen, dus plan dit ruim in. Het nemen van beslissingen of iets mag blijven of weg moet kost je ook energie en die raakt na heel veel beslissingen gewoonweg op. Zorg dus dat je op tijd pauzeert, zodat je later met frisse moed weer verder kunt gaan. Ga ook niet als een wervelwind meteen het hele huis aanpakken, maar doe dit in kleine stappen. En zorg ervoor dat de spullen het huis zo snel mogelijk verlaten nadat je besloten hebt dat ze weg mogen. Anders slibt de boel dicht en moet je nog een keer beslissen dat het gaat. Dat kost je onnodige energie.

8. Regel je financiën zodat je echt kunt beginnen
Je hebt gesprekken gehad met mensen die je gaan helpen bouwen of je gaat zelf aan de slag. Daardoor heb je al een beter beeld van de kosten van jouw Tiny House. Maar hoe ga je deze kosten betalen, als je het geld niet op je spaarrekening hebt staan? Voor een Tiny House op wielen kun je bijvoorbeeld geen hypotheek krijgen. Gerbrand en ik hebben het geld gelukkig kunnen lenen van vrienden en familie en zijn er enorm dankbaar voor dat zij onze droom mede mogelijk maken. In vijf jaar tijd betalen we hen het bedrag weer terug. Je kunt ook een persoonlijk krediet afsluiten bij de bank of informeren naar de GroenHypotheek van de Rabobank. Deze hypotheek is speciaal voor milieuvriendelijke en duurzame nieuwbouwwoningen en wanneer jouw Tiny House op een fundament staat, zou deze daar wellicht voor in aanmerking kunnen komen.

9. Ga met de gemeente van jouw keuze in gesprek
Een van de grootste uitdagingen voor het wonen in een Tiny House is het vinden van een locatie. Je kunt vaak niet zomaar een Tiny House op een kavel met woonbestemming plaatsen en al helemaal niet meerdere Tiny Houses bij elkaar. En als je geen grond wilt kopen, maar bijvoorbeeld pachten van de gemeente, is de uitdaging nog iets groter. Maar het is zeker niet onmogelijk! Er zijn veel initiatiefgroepen en gemeenten actief bezig met dit onderwerp, zie de kaart op de website van Tiny House Nederland. Kijk of er in jouw regio al wat gebeurt en probeer je daarbij aan te sluiten of informatie in te winnen. Informeer bij projecten die al gerealiseerd zijn en kijk of je dit kunt vertalen naar de locatie waar jij graag zou willen wonen. Lees je goed in en ga dan in gesprek met de gemeente van jouw keuze, zodat je een volwaardige gesprekspartner bent.

10. Wees pro-actief en ga ervoor!
Tiny Houses staan nu volop in de belangstelling en dat is super! Daardoor lijkt het soms alsof het gaan wonen in een Tiny House al een laagdrempelige onderneming is. Dat is het zeker nog niet; de Tiny House movement is nog heel nieuw in Nederland. Wil je het echt graag, ga er dan ook 100% voor. Bereid je erop voor dat je veel zelf moet uitzoeken, regelen en bedenken. Wees flexibel in het proces, niet alles zal kunnen zoals jij dat graag zou willen. Je hebt vaak te maken met veel andere partijen én standpunten. In de komende jaren zal er op dit gebied nog heel erg veel veranderen en dat zal ervoor zorgen dat anders wonen voor veel meer mensen beschikbaar komt. Maar deze veranderingen zullen niet plaatsvinden als niemand het voortouw neemt. Is een Tiny House jouw droom? Doe er dan alles aan om dit te verwezenlijken. Zo maak je het niet alleen voor jezelf mogelijk, maar ook voor vele anderen!

Online groene gids

Benieuwd naar de tips van de andere groene bloggers? Lees bijvoorbeeld de 10 tips om te ontspullen én ontspuld te blijven van Sara (Mevrouw Miauw), 10 tips om milieuvriendelijker te wonen van Carlien (Goed voor de wereld) of 10 groene challenges om jezelf uit te dagen een maand groener te leven van Sanne (Het grote groene geluk).

Alle blogs vind je hier:
Spullen
10 tips om tweedehands te kopen van Hermien (KouweKleren)
10 tips om over te stappen op herbruikbare producten van Nynke (Nynkek)
10 dingen die je niet hoeft te hébben volgens Amke (Groen is het nieuwe zwart)
10 tips om te ontspullen én ontspuld te blijven van Sara (Mevrouw Miauw)
10 tips voor duurzaam speelgoed van Stephanie (La vie de Stephanie)

Voeding
10 tips om (meer) plantaardig te gaan eten van Merel (Blackbirds and Cakes)
10 tips om minder voedsel te verspillen van Hilde (Tijd voor iets anders)
10 tips om minder vlees te eten van Sarina (VegaSaar)

Vervoer en reizen
10 tips om minder te vliegen van Linda (Zaailingen)
10 tips voor een duurzame vakantiebeleving van Janet en Anneloes (Not so stuffy)

Kleding
10 tips om je kledingkast te verduurzamen van Iris (The sea is my cup of tea)
10 tips om zelf kledingmerken op duurzaamheid te checken van Sara (When Sara Smiles)
10 tips lang leve je favorietjes van Chantoile
10 tips om fair fashion te shoppen van Kim (Kimbuining.com)

Wonen
10 tips om milieuvriendelijker te wonen van Carlien (Goed voor de wereld)
10 tips om je voor te bereiden op wonen in een Tiny House van Natasja (Groene manieren)
10 tips om groen te doen in de tuin van Sara (Groen met Saar)

Overig
10 tips voor een groen kantoor van Geanne (Sweet Suzie)
10 tips om goed te doen met je geld van Desiree (Aandachtige blog)
10 groene challenges om jezelf uit te dagen een maand groener te leven van Sanne (Het grote groene geluk)
10 tips om te verduurzamen en direct geld te besparen van Tessa (Awkward Duckling)

Bye bye kaas en zuivel?

De Vijf: vegetarische vleesvervangers

Gerbrand appte mij laatst een artikel van NOS, waarin ze Milieu Centraal aan het woord laten over ‘de do’s en don’ts’ voor het klimaat. De meeste do’s en don’ts waren geen verrassing en proberen we al zo goed mogelijk toe te passen. Er stond echter één puntje tussen waarover we ons al langer niet helemaal goed voelen: het eten van zuivel en kaas. We eten nu al een tijdje volledig vegetarisch en dat scheelt natuurlijk al enorm. Maar zo lang we nog steeds dagelijks zuivelproducten en kaas eten, werken we eigenlijk nog net zo hard mee aan de problemen die dit veroorzaakt.

We starten de dag ‘s ochtends met ieder 200 gram biologische kwark. Daar deden we tot een paar weken geleden nog 100 gram magere yoghurt bij (dat geeft zo’n lekkere structuur, vinden wij), maar de yoghurt hebben we vervangen door Alpro Mild & Creamy kokos. Die stap was heel gemakkelijk om te zetten, vooral voor mij, als rasechte kokosfan. De Mild & Creamy kokos smaakt helemaal niet naar soyayoghurt en daar ben ik heel blij om. De keren dat ik soyayoghurt naturel probeerde, vond ik de smaak echt vreselijk. Alsof ik vloeibaar karton zat te eten… De kwark vervangen we nu af en toe door Alpro Go On. Deze variant heeft de structuur van kwark en is prima te eten. Er zit een beetje suiker in en dat verhult de kartonsmaak waar ik zo’n hekel aan heb. Normaal gesproken probeer ik producten met toegevoegd suiker zoveel mogelijk te vermijden, maar bij het vervangen van zuivelproducten is een beetje toegevoegd suiker geen probleem. Lactose, in zuivel, is ook een vorm van suiker. In de biologische kwark zit 3,5 gram suiker per 100 gram en in de Alpro Go On zit 2,5 gram suiker, minder suiker dus zelfs! We kunnen met deze producten ons muesli-ontbijtje dus prima en zonder problemen plantaardig maken.

Maar dan de kaas hè, die we tijdens de lunch en het diner vaak eten. In mijn lunchsalades gaat meestal feta en soms een geitenkaasje. Gerbrand houdt wel van kaas op zijn boterham en dat doe ik er in het weekend ook op. We eten gemakkelijk zo’n vierkant stuk kaas per week, anderhalve week. Want een paar plakjes kaas maakt mijn groenteomelet ook nog net iets lekkerder. In de pasta gaat wat mozzarella, eroverheen Parmezaanse kaas (en wie is daar zuinig mee?), bij de patat eten we een kaassouflé en in één van onze favoriete vegaburgers zit….kaas. Risotto met geitenkaas, pizza met kaas en groente, mozzarella in dit heerlijke gnocchirecept van Iris… kaas lijkt een onmisbaar element in onze keuken. Maar ik was jaren geleden ook dol op vlees en dat mis ik helemaal niet. Met kaas zou dat dan toch ook moeten lukken?

We hebben het er al vaker over gehad dat we eigenlijk echt zouden moeten én willen minderen met kaas en zuivel. Vandaar ook de stappen die we gezet hebben om te ontbijten met sojaproducten. We hebben ook overnight oats met kokosdrink geprobeerd, havermoutpap met hetzelfde kokosspul en een soort mueslibrood, maar dat viel niet zo in de smaak. Ik ben erg gehecht aan mijn biologische muesli van de Hema, met kokos, lijnzaad en tegenwoordig extra gerstevlokken (in plaats van rozijnen…). Maar verder dan dat kwamen nog niet met onze goede voornemens. Dat gaat veranderen. In kleine stappen gaan we onze kaas- en zuivelconsumptie afbouwen. Zo kopen we voor thuis geen kaas of kaasproducten meer voor bij de lunch. Dus geen kaas meer op brood en geen feta of geitenkaas door mijn salades. Vandaag heb ik het laatste beetje jonge kaas opgegeten. Ook gaan we ons best doen om ‘s avonds vaker volledig plantaardig te eten. En buitenshuis zal ik vaker kiezen voor gerechten zonder kaas of zuivel. Deze langzame manier van afbouwen heb ik ook gebruikt bij het minderen met vlees, totdat ik echt vegetarisch at. Als je te rigoureus wilt veranderen, is het veel moeilijker om vol te houden. De kans dat je terugvalt naar gewoonten die je eigenlijk wilt afleren is dan erg groot en dat zorgt alleen maar voor teleurstelling. Terwijl eten een fijne bezigheid is en dat wil ik graag zo houden.

Ik volg genoeg leuke mensen die plantaardig eten, dus bij hen vind ik vast genoeg inspiratie om onze kaas- en zuivelconsumptie drastisch te verminderen. Bij Blackbirds and Cakes zag ik een boek voorbijkomen met recepten om zelf vegan kaas te maken. Ik ben heel benieuwd hoe die smaken! En hoeveel werk het is om dat zelf te brouwen… Kortom, we gaan niet cold turkey zonder kaas en zuivel, maar we gaan wel voor véél minder!

 

 

Ontspullen to the max: hoe is The Minimalism Game ons vergaan?

Minimalism Game, het resultaat

Of het al echoot in ons huis, vroeg iemand mij deze week. Nee, dat niet, maar we hebben wel van 455 items besloten dat ze ons huis gaan verlaten. In augustus maakten Gerbrand en ik het ontspullen nog een graadje zwaarder: we besloten The Minimalism Game te doen. Daarbij doe je op dag 1 één item weg, op dag 2 twee, op dag 3 drie, enzovoorts. De Game duurt officieel 30 dagen waarbij je dus 465 spullen de deur uit doet. Wij besloten er 31 dagen van te maken om te zien of het zou lukken om 496 items te ontspullen, na alle ontspulrondes die we al gedaan hadden.

Je hebt het al gelezen, die 496 hebben we niet gehaald. Maar het scheelde, tot mijn verbazing, niet veel! Met 455 items zitten we slechts 41 spullen van ons doel af en maar 10 items van het originele aantal van 465 af. Ik had echt niet verwacht dat we nog zoveel dingen weg konden doen. Gerbrand en ik hadden er een zwaar hoofd in toen we begonnen aan de challenge: hoe ver zouden we gaan komen? We hadden voor ons gevoel alle kasten en kamers al grondig aangepakt. En bijna 500 spullen klinkt als een immense berg! Toch vlogen de dagen en spullen voorbij. Tot ergens rond dag 20 ging het met gemak, daarna moesten we toch behoorlijk in doosjes, lades en kasten graven om spullen op te duiken. Maar alle items die we op Instagram gedeeld hebben, zijn ook echt overbodig. We hebben niets ontspuld, omdat we nu eenmaal de challenge aangegaan waren. En daarom haalden we ook de 496 spullen niet, omdat we geen dingen weg wilden doen alleen om het wegdoen.

Ik vond het wel intensief, om elke dag bezig te zijn met ontspullen. We moesten dagelijks over veel items een beslissing nemen, ook op dagen dat we minder tijd hadden of moe waren. Met tegenzin zochten we dan in huis naar overbodige dingen, legden deze klaar op de keukentafel voor de Instagramfotosessie en verplaatsten de stapel naar de ‘ontspulhoek’. Daar groeide de berg spullen gestaag. Af en toe konden we al wat items de deur uit doen; we laadden bijvoorbeeld de auto van mijn zusje vol en er kwamen mensen Flow-boekjes en leesboeken ophalen die ze op Instagram hadden zien staan. Ook konden we een Billy boekenkast (nog maar eentje over!) verkopen en dat maakt de woonkamer al een heel stuk leger. Maar de rest is er nog. En ik merk dat dat veel onrust geeft. In ons hoofd hebben we deze spullen al weggedaan, maar we zien ze nog en ze nemen daardoor nog fysieke en psychische ruimte in. Want voor elk item willen we een goed adres vinden. Dat betekent spullen online zetten die verkocht kunnen worden, spullen bewaren voor geïnteresseerden die het op een specifiek moment komen halen of krijgen, dingen naar de kringloop/het asiel/kledingbak brengen, boeken in etappes naar de Little Free Library brengen. Al die zaken kosten tijd en energie. Voor mijn gevoel zitten we dus nog middenin de challenge, alhoewel we geen nieuwe beslissingen meer hoeven te nemen. Het is ook niet helemaal volgens de regels van The Minimalism Game, om de spullen nog in huis te hebben. Officieel moeten de items dezelfde dag voor middernacht je huis verlaten hebben. Maar wie krijgt dat nou voor elkaar, zonder dingen klakkeloos weg te gooien?!

31 dagen ontspullen, het resultaat

Alle 455 items in één collage… Wat een hoop!

Er zit nog een nadeel aan het feit dat veel van de spullen er nog zijn. Ze gaan dan nog minstens één keer door onze handen voor ze definitief weg zijn. Ik weet zeker dat ik niets meer wil houden, maar ik merk dat ik bij sommige dingen toch weer even stilsta. Die stapel Flow Weekly’s bijvoorbeeld. Ik bladerde er in om te checken of ik er geen notities in had gemaakt, voor ze opgehaald zouden worden. Ik werd er meteen vrolijk van: al die mooie illustraties, quotes en gezellige pagina’s. Het verzamel-en-dit-wil-ik-houden-gevoel kwam weer boven. Maar ja, ze lagen al tijden te verstoffen in mijn kast en ik zou ze nu ook echt niet gaan gebruiken. Dus ik besloot eigenlijk nogmaals om ze weg te doen. Ditzelfde geldt voor de kleding die ik ontspuld heb: dat staat in twee boodschappentassen in de stellingkast. Een klein deel ga ik proberen te verkopen, een paar items gaan naar een vriendin en dan moet ik de rest nog uitzoeken voor het Leger des Heils. Het gaat echt weg, maar dat moet ik wel steeds opnieuw bevestigen. Zo’n Minimalism Game helpt dus geweldig om razendsnel te ontspullen en zorgt er ook voor dat je steeds makkelijker beslissingen neemt. Maar wanneer je niet snel genoeg de spullen écht de deur uit doet, maak je het jezelf heel lastig. De Minimalists hadden een goed punt met de regel ‘voor middernacht het huis uit’. Mijn tip: neem de tijd om te ontspullen en zorg dat de items die weg moeten, niet te lang meer in je huis blijven staan.

Als we trouwens kijken naar alle items die sowieso nog weggaan als we gaan verhuizen naar het tiny house, dan komen we nog ruim boven de 50 items extra uit. Dat zijn alle meubels, een aantal opbergmanden, schilderijen, kasten, de wasmachine, de oven, lampen, planten en ga zo maar door. Die kunnen we nu nog niet de deur uit doen, want leven in een leeg huis is ook zo wat 😉 Maar we hebben er in gedachten al afscheid van genomen. De komende tijd staat in het teken van het daadwerkelijk weg doen van de nu ontspulde spullen. Helaas lukt dat niet in één dag (I wish!), maar we gaan proberen de berg regelmatig aan te pakken. Dat is voor de rust in ons huis en in onze hoofden een stuk gunstiger!

Groen het huishouden doen: tips voor buiten de was drogen

De was buiten drogen: scheelt geld en is goed voor het milieu.

Ik vind weinig lekkerder dan slapen in een bed met lakens die ik die dag schoon van de waslijn buiten heb geplukt. Ze ruiken dan zo lekker! En wat ik ook fijn vindt van de was buiten drogen is dat je het dezelfde dag gewassen, gevouwen en schoon in de kast kunt hebben. Jaja, hier komt de huisvrouw in mij naar boven hoor! Als we de was binnen drogen, staat het meestal in de kleine slaapkamer waar ook onze kledingkast staat. Omdat het rek daar niet in de weg staat en de was binnen wel twee dagen nodig heeft om echt goed te drogen, blijft het daarna vaak gewoon hangen. Tussendoor plukken we dan de items eraf die we nodig hebben. Lang niet zo bevredigend als de was buiten laten drogen en daarna meteen fris in de kast te leggen!

Wassen én de was drogen zijn flinke uitdagingen, straks in ons tiny house. Niet alleen hebben we geen ruimte (en energie) voor een wasmachine, ook het drogen van de was zal wat creativiteit vergen. In de lente en zomer hangen we het natuurlijk buiten, maar wat doen we als het regent? En in de herfst, als de luchtvochtigheid heel hoog is? Of in de winter, wanneer het heel koud is? Binnen drogen is geen goed plan, dan krijgen we te veel vocht in huis. Een vochtig huis is minder goed te verwarmen en het verwarmen kost meer energie. Het lijkt me sowieso verstandig om een plekje buiten te maken met waslijnen onder een afdakje, voor de kleine wasjes die we met onze camping/handwasmachine zullen doen. Dan kan het ook naar buiten als het regent. Geen idee hoe snel het dan droogt, maar het is het proberen waard. Ik zie mijn Turkse achterbuurvrouw regelmatig dapper de was buiten hangen op de meest grijze dagen. Als het dan regent, gooit ze er gewoon een groot plastic zeil overheen. En voor grote wassen, zullen we af en toe vrienden lief aankijken óf naar de wasserette gaan. Mochten we met meerdere huisjes op een locatie komen te staan, dan is er misschien de mogelijkheid om een gezamenlijk washok te maken. Dat zou perfect zijn!

Naast dat de was zo fijn ruikt als het buiten gedroogd is, is het ook nog eens goed voor je portemonnee én voor het milieu om geen droger te gebruiken/hebben. En omdat ik zo’n fan ben van volle waslijnen met gezellig wapperende kleding, vandaag een aantal tips om optimaal te genieten van je waslijn buiten 🙂

Groen het huishouden doen: de was buiten drogen.

– Op zo’n dunne lijn zie je er niets van, maar wanneer je er een vochtige doek over haalt, zie je meteen hoe vies zo’n waslijn wordt. Stof en pollen blijven er op liggen en die wil je liever niet in je kleding. Even schoonmaken voor je de was ophangt scheelt je nog een keer wassen 😉

– Heb je geen oneindige voorraad wasknijpers, maar wel veel wasgoed? Gebruik dan één knijper om de punten van twee kledingstukken vast te zetten. Wanneer je de was ook nog eens niet te breed uithangt, heb je genoeg ruimte om een flinke hoeveelheid te drogen. Het droogt zo wel iets minder snel. Dus heb je de ruimte, gebruik die dan ook en laat het lekker breeduit wapperen.

– Als je wasknijpers gebruikt, krijg je soms van die lelijke afdrukken in je kleding. Knijp de knijper daarom op de naden van het kledingstuk, dan valt het een stuk minder op.

– De zon heeft een blekende werking; leg maar eens iets in de vensterbank, het is binnen de kortste keren lichter van kleur. Die blekende werking is ideaal voor je witte kleding, die wordt er alleen maar witter van! Maar voor je gekleurde kleding is het minder leuk wanneer deze lichter wordt. Keer daarom alles binnenstebuiten. Dat scheelt ook meteen in de zichtbaarheid van de knijperafdrukken én de zakken van je spijkerbroeken drogen sneller.

– Schud de kleren voor je ze aan de lijn hangt goed uit. Als je net als ik huisdieren hebt, sla je zo meteen een deel van de haren eraf. Kleding helemaal haarvrij krijgen heb ik jaren geleden al opgegeven… Onbegonnen werk met drie harige monsters. Door het uitschudden krijgt de kleding ook zijn oorspronkelijke vorm sneller terug. Buiten in het zonnetje droogt het snel en het behoudt dan de vorm waarin het opgehangen is. Voor een perfectionist als ik is netjes ophangen een must. Ben je minder kritisch probeer hier dan toch aandacht aan te besteden, scheelt een strijkbeurt. Strijken doe ik trouwens nooit, hoe perfectionistisch ik ook ben. Ik vind het een onnodige en rottige klus. Ik heb laatst zelfs ons strijkijzer weggegeven via de Weggeefhoek 070 op Facebook. En in het tiny house kunnen we toch geen strijkijzer gebruiken.

– Iedereen heeft er vast zijn eigen methodes voor, maar dit is hoe ik onze kledingstukken ophang: spijkerbroeken hang ik op aan de pijpen, zodat de tailleband goed kan drogen. Shirts gaan ook op de kop, met dus de knijpers op de naden. Ik probeer grote dingen zo lang mogelijk op te hangen. Als je een dekbed precies met het midden op de lijn legt, droogt de binnenzijde minder snel. Jurkjes hang ik meestal ook op de kop, tenzij ik heel veel was heb en de ruimte beperkt is. Dan sla ik het taillegedeelte over de lijn. Overhemden van Gerbrand gaan ook op de kop. Ze nemen wel veel ruimte in op die manier, maar drogen supersnel.

– Voor mij vanzelfsprekend, maar ik zie aan de waslijnen van sommige van onze buren dat het niet voor iedereen normaal is: laat de was niet ’s nachts buiten hangen. Het wordt dan weer vochtig en het gaat er niet beter van ruiken… Laat ook je plastic wasmand niet buiten in de zon staan, daar wordt het plastic week van en dan gaat deze sneller kapot. Haal ook de knijpers van de lijn als de was droog is, anders worden ze vies en gaan ze snel kapot. Zonde!

Een heel artikel over de was buiten drogen, wie had dat gedacht 😉 Ik ben benieuwd of jij net zo enthousiast over buiten drogen bent als ik. Kom maar door met die volle waslijnfoto’s!

De Vijf: groene events in augustus en september

Ik krijg altijd een beetje last van FOMO, Fear of Missing Out, als ik alle toffe groene evenementen zie die georganiseerd worden. Er zijn er zóveel, ik zou mezelf in tientallen Natasja’s moeten splitsen om ze allemaal bij te kunnen wonen. Helaas lukt het me nog niet eens om mezelf één keer te klonen, dus zit er niets anders op dan keuzes te maken. Zit jij met hetzelfde dilemma? Misschien helpen deze vijf tips voor toffe groene events in augustus en september.

30 augustus – Future Flights Movie Night: Biodesign x Fashion (Rotterdam)
Ik baal er flink van, maar hier kan ik zelf niet bij zijn. Eerder schreef ik al over de mooie dingen die de ondernemers in BlueCity doen: zij houden zich bezig met circulair ondernemen en maken van bijzondere materialen die normaal weggegooid worden gave producten. Op woensdag 30 augustus kun je zelf een kijkje nemen in BlueCity door de Future Flights Movie Night bij te wonen. Het gaat dan over kleding: waarom fast fashion zo slecht is en wat biodesign hieraan kan veranderen:

“Fast fashion? Da’s net zo slecht als fast food. Al die 5 euro shirtjes en broekjes die na één of twee keer dragen achterin de kast en uiteindelijk op de vuilnisbelt belanden – zonde van de grondstoffen, de arbeid en de energie die bij het transport kwam kijken. Om nog maar te zwijgen van de (ecologische) kosten van het kweken van de katoen en het verven van de stoffen. Dat móet anders. Maar hoe? Tijdens de allereerste #FutureFlightsMovieNight legt captain en bio designer Emma van der Leest, van het BlueCity Lab, het haarfijn uit. Koop hier je tickets: bit.ly/2wypu03 en vlieg met ons mee naar de wereld van gele splijtzwam en bio design!”

Meer informatie over het event vind je hier: https://www.facebook.com/events/185491021987224/

7 september – Opening Tuin van BRET (Amsterdam)
Nog zo’n toffe plek die ondernemers bij elkaar gaat brengen: de Tuin van BRET in Amsterdam. Misschien heb je ze al zien staan vanuit de trein: naast station Sloterdijk staan een aantal hergebruikte zeecontainers, waarin de ondernemers zo duurzaam en circulair mogelijk aan de slag gaan. Het doel van de Tuin van BRET spreekt mij uiteraard aan:

“De Tuin van BRET is het voorbeeld van de nieuwe economie; niet gedreven door geld maar een passie om mooie, hoogwaardige en duurzame dingen te realiseren. Een inspiratie voor anderen waarmee ze laten zien dat iedereen zelf de wereld om zich heen kan veranderen.”

En wat er dan precies in die tuin komt? Dat wordt de eerste Amsterdamse stadswijngaard!

Op donderdag 7 september wordt de Tuin van BRET feestelijk geopend; met muziek, verhalen, kunst, een beetje spiritualiteit, lekker eten en drinken. Hier vind je meer informatie: https://www.facebook.com/events/197029707497658/

18 september tot 22 september – SusTasty (Utrecht)
Over lekker en duurzaam eten gesproken, van 18 tot 22 september moet je daarvoor in Utrecht zijn. Dan organiseert Green Office Utrecht (de duurzame community voor en door studenten van de Universiteit Utrecht) op haar campus een meerdaags festival waar je kunt genieten van duurzaam en lokaal eten. Wat je kunt verwachten?

“Vegan burgers van Rammenas – Roots Rock Kitschen en The Dutch Weed Burger, verfrissende smoothies van Shakes on Wheels, vers ijs van Gelato Burano, ambachtelijke patatjes van Tour de la Frite en verse maaltijdsoepen van YOSOUP.”

Maar alleen maar duurzame dingen eten zet niet genoeg zoden aan de dijk. Daarom kun je op het festival ook installaties, informatiestands en workshops vinden om in gesprek te gaan over voedselproductie, verpakkingen en voedselverspilling.

Meer informatie over SusTasty vind je hier: https://www.uu.nl/organisatie/green-office-utrecht/events/sustasty

21 september – Haagse Fietsparade voor het Klimaat 2017 (Den Haag)
Fietsen voor het klimaat, dat is het doel van de Haagse Fietsparade. Met zoveel mogelijk burgers en groepen willen Den Haag Fossielvrij en Fossielvrij NL de gemeente Den Haag aansporen om het beleid in lijn te brengen met het Parijs-akkoord: maximaal 1,5 graden Celcius opwarming. Dat kan de gemeente doen door te stoppen met activiteiten die de temperatuur alleen maar opjagen en door juist te gaan voor investeringen in duurzame projecten.
Beweging, actievoeren voor het klimaat én nieuwe mensen leren kennen: fiets je ook mee :)?

Meer informatie vind je hier: https://www.facebook.com/events/1463655056991293/

24 september – ACT. (Amsterdam)
Ik bankier onder andere bij ASN Bank en zij organiseren in samenwerking met Voor de Wereld van Morgen op zondag 24 september het gratis (ja, je leest het goed!) groene festival ACT. Ik laat hen zelf even vertellen wat je daar zoal kunt verwachten:

“Pioniers, experts en groentjes die nú bezig zijn met het klimaat van morgen; je ontdekt ze op ACT. Zie hoe Daan Roosegaarde de wereld verlicht met zijn technopoëzie, leer van klimaatexpert Jelmer Mommers van De Correspondent en ga op Amsterdamse stadssafari met een ecoloog. Tussendoor geniet je van muziek van Ntjam Rosie, drink je een biertje van regenwater, of verfris je jezelf met zongekoeld ijs.”

Dat duurzaam doen is zo nog helemaal niet zo vervelend, toch ;)?

Het festival is dus gratis, maar je moet wel van tevoren een kaartje aanvragen. Dat doe je hier: https://www.facebook.com/events/108302259840773/

Deze moet je lezen: Het Hedendaagse Heldenboek

Rachel van de Pol deed 365 goede daden en beschreef dat in Het Hedendaagse Heldenboek

Vorige week liep mijn proefabonnement van de bieb af. Omdat de bieb perfect past bij mijn ontspulpraktijken én streven om zo duurzaam mogelijk te leven, sloot ik een abonnement af. Bij de bibliotheek in Den Haag kun je kiezen uit verschillende passen. Ik heb de Kleine Pas genomen. Deze kost € 15,50 per jaar. Ik betaal dan wel per boek dat ik leen € 0,25 en voor elke reservering € 0,50. Met de Basispas van € 32,- leen en reserveer je boeken gratis, maar dan moest ik meer dan 66 boeken per jaar lezen om de extra kosten van deze pas eruit te kunnen halen. En zoveel krijg ik helaas niet weggelezen. Ik nam na het afsluiten van mijn abonnement meteen een boek mee dat al een tijdje op mijn te-lezen-lijst stond: Het Hedendaagse Heldenboek van Rachel van de Pol.

Rachel van de Pol kende ik al van haar geweldige website ikreddewereld.nl en ik vind haar initiatief geweldig! Rachel heeft in 2014 een jaar lang elke dag een goede daad gedaan. Van kleine dingen, zoals het zoeken van een milieuvriendelijke zonnebrand of het oprapen van zwerfies tot stiekem de ramen van de buren zemen, vluchtelingen computerles geven en een overnachting regelen voor een dakloze. Ze inspireerde met al haar kleine en grote goede daden vele andere mensen die hun heldendaad delen met de hashtag #ikreddewereld.

Het Hedendaagse Heldenboek - Rachel van de Pol

Al haar ervaringen, tips, trucs en een selectie van 103 heldendaden heeft Rachel gebundeld in ‘Het Hedendaagse Heldenboek’. Ik las het boek in een paar avonden uit en werd er erg vrolijk en geïnspireerd van. Rachel heeft een fijne, luchtige schrijfstijl met hier en daar een knipoog. Ze schrijft vanuit haar persoonlijke visie en daardoor is haar boodschap niet belerend, maar juist extra krachtig. In het eerste hoofdstuk laat ze zien wat haar redenen waren om te proberen de wereld een stukje beter te maken. Ze schrijft hoe ze vroeger als kind al probeerde om iets goeds te doen: als fanatieke WNF-ranger en als magneet voor mensen die wel wat extra hulp en aandacht konden gebruiken. Haar pogingen om het juiste te doen hadden niet altijd een positief resultaat, maar door de jaren heen leerde ze wat wel en juist niet werkte voor haar en haar omgeving. Van een aantal veranderingen in haar eigen leven leerde ze een heel waardevolle les:

“Ik kan mijn gedrag veranderen als ik me in een onderwerp verdiep en mezelf de vraag blijf stellen wat er voor mij toe doet. En wanneer ik mijn eigen gedrag verander, verandert dat van anderen in mijn omgeving ook, of ik nu wil of niet. Als ik met zo’n persoonlijk besluit de wereld om mij heen al kon veranderen, wat was er dan nog meer mogelijk?”

Door zichzelf deze vraag te stellen, kwam ze op het idee om 365 goede daden te doen, elke dag een nieuwe. Met haar boek motiveert ze de lezer om in te zien dat echt iedereen iets kan betekenen voor zijn of haar omgeving én dat goede daden niet stoppen bij degene die ze uitvoert.

“Ze echoën verder. Vanuit de sociale neurowetenschappen is onderzocht dat het in onze natuur zit elkaar te willen helpen.”

Openhartig deelt ze haar ervaringen tijdens dit heldenjaar waarbij ze meteen laat zien wat de voordelen én wat de valkuilen van een heldhaftig bestaan zijn. Dat levert grappige anekdotes en prachtige verhalen op. Rachel ontmoette heel veel verschillende mensen en werd erg blij van het helpen van anderen. En de mensen die ze kon helpen, waren uiteraard blij met haar. Ze schrijft echter ook eerlijk over de mindere kanten van deze uitdaging: hoe zwaar het was om echt elke dag iets nieuws te doen, ook als ze ziek of moe was of privéproblemen had. En hoe jammer ze het vond dat ze de mensen die ze ontmoette al zo snel weer uit het oog verloor, omdat ze zich alweer moest richten op de volgende heldendaad. Toch heeft ze het hele jaar volgemaakt en alle dagen iets betekend voor een ander. Geweldig vind ik dat!

Het boek sluit af met 100 (+3) heldendaden ter inspiratie. Van kleine tips die je vanuit je luie stoel kunt doen tot daden waarvoor je op pad moet en nieuwe mensen leert kennen. Ik raakte erg geïnspireerd door het boek, want ik doe graag aan random acts of kindness. Ik laat bijvoorbeeld regelmatig boeken achter in de trein, met een briefje erin, geef vreemden een complimentje of help mensen uit de brand wanneer ik zie dat ze hulp nodig hebben. Ik merk vaak dat mensen verbaasd zijn dat er ineens zoiets gebeurt en dat ze er heel blij van worden. En dat geeft zo’n fijn gevoel! Rachel heeft me met haar boek extra overtuigd dat je met een open blik door het leven moet gaan, zodat je oog hebt voor de behoeften van anderen. Daar wordt niet alleen de wereld een betere plek van, maar daar word je zelf ook gelukkiger en beter van! Zo’n win-win-situatie kun je toch niet weerstaan :)? Dus, wanneer schilder jij een S op een oud t-shirt en knoop je een cape om?

Mijn garderobe tiny-house-proof maken

Minimaliseren van mijn kledingkast om in het tiny house te passen

Ik zag er behoorlijk tegenop, maar nu we bezig zijn met The Minimalism Game ontkwam ik er niet meer aan: mijn garderobe onder handen nemen. Ik heb al een aantal keren mijn kledingkast uitgeruimd en heb al veel weggegeven en gedoneerd aan de kringloop en het Leger des Heils. Daardoor stond het idee van nóg een keer alles uitzoeken me erg tegen. Het zou allemaal toch heus wel passen in ons tiny house? Met een beetje passen en meten…?

Ik werd vorige week vrijdag uit die droom geholpen door Roy en Shirly. Zij wonen in een tiny house dat dezelfde afmetingen heeft als ons toekomstige huisje. Ik mocht een kijkje nemen in hun kledingkast (een paar vakken in hun trapkast) en besefte meteen: daar gaat mijn ‘collectie’ niet inpassen. Nu zullen wij net andere kastruimte hebben dan zij, maar dat betekent niet dat we deze volledig kunnen vullen met kleren. Bovendien zijn er talloze mensen die prima gekleed door het leven gaan met een fractie van het aantal kledingstukken dat ik heb. Ik kon er niet meer omheen: aan de bak!

Ik besloot dat ik eerst overzicht moest hebben. Want als ik aan mijn kleding dacht, had ik het idee dat ik veel te veel kleding had, maar dat elk item daarin wel écht nodig was. Zolang ik niet wist hoeveel ‘veel’ nu precies was, bleef het uitzoeken van de kast mentaal een te grote uitdaging. Ik haalde daarom alles uit de kast en legde het op ons bed. De katten vonden dat trouwens een feestje, die liepen er vrolijk doorheen. En bedankt, harige monsters… Vooral de kleding uit het hanggedeelte van mijn kast was een behoorlijke berg en de moed zakte me nog een beetje verder in de schoenen. Ik moet zeggen dat mijn humeur bij dit klusje ook niet optimaal was, Gerbrand kan dat beamen 😉 Maar goed, wie A zegt, moet ook B zeggen, dus met pen en papier bij de hand begon ik alle items te tellen. Alles, dus niet alleen de truien, vesten, broeken en jurken, maar ook mijn sportkleding, ondergoed en maillots. Alleen de sokken heb ik niet meegeteld, die dragen we namelijk samen en zijn dus niet exclusief van mij. De sokkenmand hebben we maanden geleden al aangepakt, want we bleken samen 60 paar te hebben…Daar zijn er nog zo’n vijftien paar van over.

Garderobe minimaliseren, ontspullen van kleding

Alles uit de kast op het bed. Slik…

Na een zorgvuldige telling en het wegjagen van katten, kwam ik uit op 131 items. In eerste instantie schrok ik daarvan: 131! Ik keek nog wat gedetailleerder naar mijn lijst, om te zien hoeveel stuks ik van elke soort heb:

2 outdoorbroeken
6 sportbh’s
6 maillots
6 panty’s
2 bikinitops
1 bikinibroekje
1 bikini-omslagdoek
3 bh’s
5 truien
5 spijkerbroeken (een donkergrijze, een lichtgrijze, een lichtblauwe en twee donkerblauwe)
7 rokjes (2 zwart, 2 blauw en 2 zwart-wit)
1 korte broek
3 nachthemden
1 slaapshirtje
2 leggings om in te slapen
1 hardloopbroek kort
2 fitnessbroeken
2 hardloopbroek lang
1 hardloopbroek ¾
2 hardloopshirts winter
3 hardloopshirts korte mouw
1 hardloophemdje
1 hardloopjasje
3 basic shirts met lange mouw
5 tops met lange of ¾ mouw
11 shirts met korte mouw
4 zwarte ondergoedhemdjes
8 hemdjes
2 blouses
10 vesten
4 jasjes (1 spijkerjasje, 2 nette jasjes, 1 grijs ‘zacht’ jasje)
10 jurken
10 onderbroeken

Vooral op vesten en jurkengebied scoorde ik ruim, terwijl ik op andere vlakken wel wat aanvulling kan gebruiken. Maar voordat ik over aanvulling na ga denken, was het eerst tijd om te ontspullen. Ik ben per soort gaan kijken welke items ik had en welke ik daarvan echt graag wilde houden. Daarna keek ik kritisch naar de kledingstukken die ik genomineerd had om mijn garderobe te verlaten. Ik merkte dat ik het heel lastig vond om sommige items los te laten. Omdat ik ze net gekocht had bijvoorbeeld en het zonde vond om ze alweer weg te doen. Zoals de tweedehands jurk die ik op deze recente Instagramfoto draag:

Minimaliseren kleding

Superleuke jurk, maar toch niet voor mij.

Ik heb hem nog niet gedragen en weet eigenlijk ook wel waarom: het is mijn stijl niet en ik voel me er niet prettig genoeg in. Ook het wegdoen van vesten bleek pittig, want daar had ik steeds het ‘maar deze is zo handig voor als…’-gevoel bij. Maar tien vesten, dat is tinyhousetechnisch niet te doen. Zo ging ik stap voor stap elke soort na. In de eerste kritische ronde viste ik 26 kledingstukken uit mijn garderobe die ik weg ga geven, ga verkopen of naar de kringloop ga brengen:

2 sportbh’s
1 panty (dat zet ruimtetechnisch geen zoden aan de dijk, maar is wel 1 item voor The Minimalism Game :))
1 maillot
2 shirts met korte mouw
2 tops met lange mouw
2 fitnessbroeken (ik doe niet meer aan fitness en als het nodig is, kan ik ook andere sporten in mijn hardloopbroeken doen)
2 rokjes (de zwarte rokjes zitten allebei net niet fijn genoeg)
3 truien (eentje van toen ik nog bijna 50 kilo meer woog en die ik als klustrui bewaard had, eentje die ik voor Gerbrand had gekocht en hem te klein was en die ik toen zelf maar droeg en een vaal exemplaar van de Hema)
3 vesten (wederom exemplaren die of te oud/afgedragen waren óf niet echt mijn stijl zijn)
5 jurken (allemaal exemplaren die net niet lekker meer zaten)
3 hemdjes (te wijd en te kort)

Ik had er al wat meer vertrouwen in gekregen en besloot nog een laatste blik op elk item te werpen. Spullen loslaten gaat echt in kleine stapjes, zelfs binnen een kort tijdsbestek. Doordat ik al wat moeilijke beslissingen gemaakt had, kon ik andere kledingstukken ook makkelijker loslaten. In de tweede ronde vond ik nog zes items die mijn kast niet meer in komen:

1 rokje (met een print die ik lastig te combineren vind)
1 slaapshirt (met lange mouwen, Gerbrand moet me maar warmhouden ;))
1 bh (ja, daar had ik er al te weinig van, maar deze zit eigenlijk voor geen meter)
1 shirtje met korte mouw
1 vest (en dat maakt dat ik vier vesten ontspulde!)
1 jasje (een licht spijkerjasje dat niet lekker zit en nergens echt goed bij past)

Hoppa, nog zes extra kledingstukken ontspuld! Dat brengt het totaal op 32 en er zijn dus 99 kledingstukken mijn kast weer ingegaan.

Kleren ontspullen

Deze stapel komt de kledingkast niet meer in.

Terwijl ik zat uit te puffen op mijn weer lege bed, las ik op mijn telefoon nog even hoe dat ook alweer zat met een capsule wardrobe. Want met mijn 99 items zou ik daar nog mijlenver vanaf zitten, dacht ik. Niets blijkt minder waar! In een capsule wardrobe worden niet álle items in je kast meegeteld. Niet je sportkleding, ondergoed of slaapkleding bijvoorbeeld. Ik streepte in mijn lijstje aan welke items mee zouden tellen in een capsule wardrobe en kwam tot de fijne conclusie dat ik maar 47 dingen heb die aan de ‘regels’ daarvan voldoen. Bij een capsule wardrobe mag je 33 items per 3 maanden in je kast hebben, terwijl ik er dus 47 voor het hele jaar heb. Zo bekeken heb ik al een heel minimalistische kast! Mijn humeur klaarde meteen nog wat extra op 🙂 Ok, ok, officieel horen schoenen daar ook bij en die heb ik nog niet aangepakt. Maar daarvan heb ik er ook geen tientallen…

Voor nu ben ik wel even klaar met mijn kleding. Ik laat het bij de items die ik nu heb en kijk tijdens de bouw van ons tiny house hoeveel we dan echt kwijt kunnen. Als blijkt dat er nog iets weg moet, dan gaat dat tegen die tijd vast makkelijker. Door dit hele proces heb ik ook gezien dat ik mijn kledingkast nog wel wat kan upgraden op bepaalde punten. Zo zou ik een goed basic rokje kunnen gebruiken en een goede, fijnzittende altijd-goed-jurk. Ook wat extra bh’s zijn geen overbodige luxe. Voor elk item dat ik nieuw koop, gaat er een oud item uit de kast, zodat ik niet weer meer verzamel. En wat ik koop, zal fair fashion of tweedehands zijn. Ik ben blij dat ik mijn kast aangepakt heb, terwijl ik er zo tegenop zag. Ik heb nu een goed gevoel over het aantal kledingstukken dat ik heb, in plaats van een schuldgevoel ‘dat het teveel is’. En dat is nog veel belangrijker dan het daadwerkelijke aantal!

Minimaliseren kleding

Het hanggedeelte van onze kast, met links mijn nu bescheiden collectie. Onderin links in de box: mijn bh’s, panty’s en maillots en onderin mijn sportkleding.

Ontspullen kleding, minimalisme

De rest van mijn kleding. Ook te overzien, toch?

Denkfout

Samen werken aan een groen leven

Ik ben erachter gekomen dat ik een denkfout maak. Een fout die invloed heeft op hoe ik tegen mijn activiteiten aankijk en de manier waarop ik mijn doelen bepaal. Door zo te denken, belemmer ik mezelf. Ik krijg er het gevoel van dat ik nooit genoeg kan doen, dat mijn activiteiten nauwelijks iets bijdragen en dat het dus geen zin heeft wat ik doe. En dat is geen goed gevoel om te hebben wanneer je bezig bent om als zzp’er aan de slag te gaan met duurzame projecten.

De fout die ik maak is mezelf steeds de vraag stellen met welk concreet project ik mensen kan motiveren om ook duurzamere keuzes te maken. Een tijdje terug deelde ik dat ook op Instagram: “ik zou zo graag meer impact willen hebben, meer doen dan alleen mijn eigen voetafdruk verkleinen. Dat is de reden dat ik op groenemanieren.nl schrijf en zelfstandig ondernemer ben geworden. Om tijd en energie vrij te maken voor groene projecten die meer mensen kunnen bereiken. Projecten die al die kleine druppels vangen en samenvoegen tot een flinke emmer water om op die gloeiende plaat te gooien. Want samen maken we zeker het verschil!” Ik denk dagelijks na over hoe ik mijn impact zou kunnen vergroten, wat ik kan doen om mensen in beweging te zetten en op welk gebied ik me wil focussen. Onder andere door het lezen van ‘Het hedendaagse heldenboek’ van Rachel van de Pol (een dikke aanrader trouwens!), het lezen van de Salt 70 (een lijst met 70 nationale en internationale inspirerende mensen die de wereld in beweging brengen) en het kijken van inspirerende YouTube-video’s (bijvoorbeeld die van Sanny Verhoeven en Jelle Derckx van Growthinkers) heb ik door waarom ik steeds vastloop in mijn denken over welke stappen ik zou kunnen ondernemen om impact te hebben.

Want ik maakte de fout te denken dat ik mensen direct zou kunnen veranderen. Dat ik een project zou kunnen opzetten dat in één klap een grote groep mensen zou bereiken en dat een deel daarvan meteen zo gemotiveerd zou raken dat ze instant stappen op groen gebied zouden zetten. Elk idee dat ik had, legde ik naast deze zeer onrealistische meetlat en al snel kwam ik tot de conclusie dat het een suf idee was. Ik dacht heus niet dat ik zo geweldig was dat ik in mijn eentje dé sleutel voor een prangend vraagstuk kon bedenken. Ik weet ook dat ik daar andere mensen, veel tijd, energie en vasthoudendheid voor nodig heb. Toch hoopte ik een voldoende goed idee te kunnen bedenken waarmee ik een groep mensen kon bereiken én kon aanzetten tot verandering. Want als ik iets doe, dan wil ik dat zo goed mogelijk doen. Mijn verwachting van wat ik kan doen was te hoog en dat leidde tot een onhaalbaar en demotiverend streven.

Ik ben zelf ook niet van de een op andere dag groener gaan leven. Ik was niet altijd bezig met minimalisme en een simpeler leven, integendeel zelfs! Ik zou mezelf vroeger een verzamelaar hebben genoemd en de hoarder in mij steekt ook nu nog af en toe de kop op. Ik zet stappen, maar struikel nog vaak genoeg. En de stappen die ik nu zet op het gebied van duurzaamheid, had ik een jaar geleden helemaal niet kunnen zetten. Ze zijn het resultaat van alle voorgaande stapjes en inzichten. Als ik weet hoe lastig het is om mijn gewoontes aan te passen, waarom verwacht ik dan wel dat andere mensen zomaar ineens een verandering doorvoeren? En wie ben ik om dat van hen te verwachten? Want wat ik ‘goed’ en ‘groen’ vind, is dat voor een ander misschien helemaal niet.

Mijn intenties zijn goed: ik wil graag bijdragen aan een gezondere wereld, voor mens en dier en daar mijn uiterste best voor doen. En in dat zinnetje ligt besloten waar ik me op moet focussen. Op mezelf. Deze quote van Rachel van de Pol uit ‘Het hedendaagse heldenboek’ kwam behoorlijk binnen toen ik hem gisteren las: “Een held weet dat om vertrouwen te krijgen in zijn eigen weg, hij niet hoeft aan te tonen dat een ander de verkeerde volgt.” Iedereen is vrij om zijn of haar eigen pad te volgen, ik ook. Ik kan maar één iemand direct veranderen en dat ben ikzelf. Dat is al lastig genoeg. Ik kan met mijn activiteiten en de projecten waarvoor ik me inzet wel laten zien welk effect dat heeft en hoe ik dat ervaar. Hopelijk inspireer ik daarmee anderen om ook stappen te zetten. Welke stappen dan ook, want zij kiezen wat past bij hun manier van leven. Het resultaat van mijn acties op andere mensen is oncontroleerbaar en dat is voor een onverbeterlijke perfectionist best lastig om te accepteren. Maar als ik dat niet doe, kom ik zelf ook helemaal nergens. Het zinnetje ‘een beter milieu begint bij jezelf’ klinkt altijd erg uitgekauwd en saai, maar het is zo waar. Doen wat ik kan, is wat ik moet doen.