Tag: lezen

Een oude liefde

Het was best wel een vreemd gebouw, de bibliotheek in mijn geboortedorp. Vooral de puntdaken vielen op: vijf grijze piramide-achtige punten op een nogal hoekig gebouw. Eigenlijk paste het helemaal niet bij de bebouwing in de rest van het dorp. Wekelijks was ik er te vinden, langzaam lopend tussen de rekken, mijn hoofd schuin om de ruggen goed te kunnen lezen. Ik las alles wat ik ook maar enigszins interessant vond en sommige boeken meerdere keren. Al snel mocht ik, na het afleveren van een toestemmingsbriefje ondertekend door mijn moeder, boeken uitzoeken op de volwassenenafdeling. Stephen King was toen mijn favoriete schrijver, lekker griezelen met It en Carrie.

Nostalgie! (bron: https://goo.gl/images/TQMw0c)

De zomervakantie was altijd een groot feest: dan mocht je het dubbele aantal boeken lenen. Acht per persoon: samen met mijn zusje sleepte ik zestien boeken naar huis. Het liefst zo dik mogelijk, om al die weken vakantie lezend door te kunnen brengen. Thuis bouwde ik een leesnestje: ik verzamelde alle kussens uit het huis en maakte van mijn bed een zachte wegkruipplek. Ik sloot het felle zomerlicht buiten en installeerde me tussen de kussens met de stapel boeken binnen handbereik. Ik las en las en las, tot mijn ogen prikten en ik het gevoel had me in een andere wereld te bevinden.

Op mijn achttiende was de liefde voor de bieb over: ik moest zelf betalen voor een lidmaatschap en had besloten dat de boeken die ik wilde lezen ook in mijn kast moesten komen te staan. Ik wilde mijn eigen collectie voor mijn grootste boekendroom: een bibliotheekkamer. Zo eentje met boekenkasten tot aan het plafond en een laddertje. Een oud bureau in het midden en een grote, comfortabele stoel waar je helemaal in weg kunt kruipen. Hoe dromen en wensen kunnen veranderen…nu wil ik wonen in een zo klein mogelijk huisje met zo min mogelijk spullen. En daar passen geen kasten vol boeken in, helaas. Langzamerhand ben ik afscheid aan het nemen van de collectie die ik de afgelopen jaren opbouwde en het loslaten gaat me beter af dan ik verwacht had. Maar, ik blijf een lezer, een boekenliefhebber. Een minimalistische, groene boekenliefhebber nu en dus vond ik mijn oude liefde weer terug: de bibliotheek.

Overal in Den Haag hangen grote posters: ‘Leen je rijker!’, ‘Leen je wijzer!’. De bibliotheken in Den Haag willen iedereen kennis laten maken met de bieb en je kunt dus tot 1 oktober drie maanden gratis lid worden. Zonder verplichtingen. Perfect! Een beter moment voor deze reclamecampagne had er niet kunnen zijn: nu ik zelfstandig ondernemer ben, is mijn leesbehoefte alleen maar toegenomen. Bovendien wil ik niet elke dag aan mijn eigen keukentafel zitten en is de bieb als werkplek een goede afwisseling. Al de dag na mijn aanvraag lag mijn lenerspas op de mat. De pas moest geactiveerd worden in de bieb, dus liep ik in het zonnetje naar het centrum met mijn laptop in een rugtas op mijn rug. Ik maakte een rondje door het immense gebouw van de Centrale Bibliotheek in Den Haag, waar de bibliotheek uit mijn jeugd een aantal keren in zou passen, en koos een werkplek bij een raam met uitzicht op de ingang van het stadhuis. Ik heb er een paar uur fijn zitten schrijven en daarna heb ik vier boeken over groene onderwerpen meegenomen: Kiezen bij de kassa (een publicatie van het Sociaal en Cultureel Planbureau), Praktisch Idealisme van Natasja van den Berg en Sophie Koers, No Impact Man van Colin Beavan en De Verborgen Impact van Babette Porcelijn. Ik zag ook een aantal grote kasten met tijdschriften. Daar vond ik onder andere het blad Genoeg, The Optimist en Down to Earth. Die mag je niet lenen, dus ik ga wat uurtjes vakliteratuur lezen inlassen de komende tijd. En na die drie gratis maanden? Dan word ik natuurlijk gewoon betalend lid, een abonnement is namelijk supervoordelig! Je kunt al lid worden vanaf 15,50 euro per jaar.

Zulke labels zijn ook gewoon pure nostalgie 🙂

Boeken lenen bij de bibliotheek past helemaal bij mijn groene manieren: ik schaf geen boeken meer aan om na één keer lezen te laten verstoffen in de kast (en velen met mij), ik kan er ebooks lenen waarvoor ik niet eens de deur uit hoef en ik steun met een lidmaatschap een organisatie die lezen wil bevorderen en zich hard maakt om mensen kennis te laten maken met een zo breed mogelijk palet aan informatie. En in de Centrale Bibliotheek zit zelfs een loket van Duurzaam Den Haag, waar ze onder andere regelmatig een planten/tuinspreekuur hebben. Ik ben blij dat de liefde tussen de bieb en mij weer opgebloeid is 🙂

Boeken ontspullen: waar laat je ze?

Ik sorteerde op een regenachtige zondagmiddag mijn boekenkast in gelezen en ongelezen boeken. Ja, ik kocht wel eens boeken terwijl ik wist dat ik er nog genoeg ongelezen in de kast had staan. Maar ik schrok toch van het precieze aantal boeken dat ik nog niet van binnen gezien had. Meer dan 100 boeken vielen in deze categorie, iets meer dan de helft van het totaal aantal exemplaren dat ik in de drie kasten had staan. En wat stonden de exemplaren die ik wél had gelezen daar te doen? Stof te verzamelen, meer niet. Eigenlijk was een heel groot deel van mijn boekencollectie er voor de sier. Nu we bezig zijn met ontspullen, ontkom ik er niet meer aan: het grootste deel moet weg. Er zijn een paar boeken die ik zeker niet weg doe. Maar wat te doen met de rest?

Dat ik niet meer blij word van een boek, betekent niet dat het zijn waarde verloren heeft. Een tweedehands boek levert niet zoveel op, maar als je er een behoorlijke stapel van hebt, kan het best lonen om ze via Bol.com te verkopen. Vooral als ze nog ongelezen en dus netjes zijn. Ik heb er 28 exemplaren opgezet en daarvan heb ik nu 17 verkocht in zo’n vier maanden tijd. Ik verdiende daarmee bijna tachtig euro. Toch mooi meegenomen! Via Bol gaat het verkopen heel gemakkelijk. Je zoekt het boek op via het ISBN en stelt een verkoopprijs vast. Bol laat zien wat anderen vragen voor deze titel, wat je betaalt aan Bol voor de verkoop (0,99 euro per verkocht boek + 15% van de artikelprijs met een maximum van 15 euro) en wat de verzendkosten zijn. Zo zie je meteen per titel wat je aan de verkoop verdient.

Het loont dus alleen om duurdere boeken te verkopen, anders zijn de kosten van de verkoop hoger dan de opbrengst. Dat ondervond ik met een boek dat ik voor 5 euro aanbood. Toen deze besteld werd, kon ik het niet eens verzenden via Bol.com (je koopt via hen de ‘postzegel’), want zoveel hield ik na aftrek van de bemiddelingskosten niet over. Ik moest er dus geld bijleggen om het te verkopen… Ach, de koper is er vast blij mee, dat is ook wat waard 🙂

Je kunt bij Bol.com trouwens ook heel gemakkelijk doneren aan Room to Read, een organisatie die kinderen in Afrika en Azië de kans biedt om te leren lezen en zich hard maakt voor gender equality in het onderwijs. Bij het bepalen van de prijs van elk boek dat je online zet, kun je kiezen hoeveel procent van de opbrengst naar Room to Read mag gaan. Zo krijgt het verkopen van tweedehands boeken extra nut!

Boekwinkeltjes.nl
Een alternatieve site om geld te verdienen aan je tweedehands boeken is boekwinkeltjes.nl. Ik heb deze zelf niet geprobeerd, omdat je vooraf geld moet betalen om een winkel te openen. Je kunt daarbij kiezen voor een abonnement of verkoop op provisiebasis, met een eenmalige bijdrage van € 7,50 voor de ‘setupkosten’. Bij Bol.com betaal je pas als je het boek daadwerkelijk verkoopt, het aanbieden van boeken is gratis.

Kringloop
Heb je een flinke stapel boeken die een nieuwe eigenaar nodig hebben en wil je daar in één keer vanaf? Breng ze dan in een paar grote boodschappentassen naar de kringloopwinkel. De meeste kringloopwinkels hebben een forse boekenafdeling die goed bezocht wordt. Want daar kost een boek vaak maar een paar euro. Ik breng mijn boeken en spullen altijd naar Schroeder in Den Haag. Daar krijg je een kortingsbon van 10% wanneer je spullen brengt. Ik ga niet vaak snuffelen, want dan is de kans groot dat ik toch weer iets mee naar huis neem…

Niet alle boeken die je naar de kringloopwinkel brengt, blijken in de schappen terecht te komen. In dit mooie artikel in Trouw, over Martin Tensen die al 27 jaar de boekenafdeling van kringloop Emmaus in Haarzuilen (Utrecht) beheert, lees ik dat er ook een hele hoop in de papiercontainer belanden. Als oud papier leveren de boeken nog 6 cent per kilo op. Zonde? Volgens Martin niet, want een goed gesorteerde boekenafdeling verkoopt veel beter. En de boeken die goed verkopen, zijn in elk geval niet de standaard bestsellers uit de boekwinkel, want daarvan krijgt elke kringloop er veel te veel binnen. Martin heeft er een goede neus voor welke boeken een hogere prijs kunnen krijgen én waarschijnlijk een nieuwe eigenaar vinden en zorgt daarmee voor een omzet van zo’n honderdduizend euro per jaar! Al dat geld gaat naar goede doelen, dus ook op deze manier hebben tweedehands boeken maatschappelijk nut.

Little Free Library / minibieb
Er zijn inmiddels al honderden minibiebs en Little Free Libraries (LFL’s) in Nederland, grote kans dat ook jij er eentje in de buurt hebt. Op www.minibieb.nl kun je een groot deel vinden en de LFL’s (wereldwijd) staan hier. Je kunt je gelezen boeken (of dat gekregen boek dat totaal niet jouw smaak is) hier ruilen voor een ander tweedehands boek. Of breng gewoon een stapeltje langs, zo maak je vast een ander blij.

Heb je veel boeken die weg mogen en lijkt het je leuk om een eigen minibieb te beginnen? Het is heel gemakkelijk, afgelopen donderdag schreef ik er dit artikel over.

Zwerfboekendag
Elke dertiende van de eerste maand van een kwartaal is het Zwerfboekendag. De eerstvolgende is dus 13 april 2017. Zwerfboekendag is een initiatief van Margje. Op deze dag laat je een boek achter op een onverwachte plaats. In de trein bijvoorbeeld, of op een bankje in het park. In die leuke koffiezaak om de hoek of bij de bushalte. Met of zonder briefje erin. Zo verras je heel gemakkelijk iemand die je niet kent en zorg je voor wat positieve energie!

Ik heb zelf een aantal keren boeken in de trein achtergelaten, ook buiten Zwerfboekendag om. Een keer werd het boek gevonden terwijl ik er nog bij zat, het lag namelijk op het tafeltje tussen ons in, wat verder van mij af. De vinder gluurde even in het boek en las het briefje dat ik erin had gestopt. Zijn gezicht lichtte helemaal op, een glimlach verscheen en enthousiast vertelde hij mij dat het een zwerfboek was. Hij pakte het op, las tevreden de achterkant (‘dit lijkt me echt een goed boek!’) en nam het mee. Ik deed alsof ik van niets wist en speelde het spelletje mee. Het was zo leuk om iemand zo te verrassen.

Bookcrossing
Ben je juist benieuwd waar je boek terechtkomt als je het uit zwerven stuurt? Dan is Bookcrossing iets voor jou. Je registreert het boek waardoor het een unieke code krijgt. Deze noteer je in het boek, samen met de informatie over bookcrossing. De vinder kan de code invoeren en zo laten weten dat het gevonden is en waar het boek daarna losgelaten wordt. Wie weet hoe ver jouw boek de wereld over reist!

Cadeautje, voor zomaar of een verjaardag
Ik geef graag in plaats van spullen een activiteit cadeau aan vrienden. Vaak iets dat we samen kunnen doen. Zo sla ik twee vliegen in één klap: een leuk cadeau om te geven én een dagje weg met een goede vriendin. Ik schrijf de activiteit op een mooie kaart, maar vind dat toch wat ‘weinig’ om te geven. Ik zoek dan een boek uit mijn eigen kast voor erbij. Zo ben ik van een ‘stofvangertje’ af en heeft mijn vriendin nieuw leesvoer, met persoonlijke aanbeveling.

Weggooien? Nooit!
Wat je natuurlijk nooit met boeken doet, is weggooien. In het artikel van Trouw omschreef een van de kringloopklanten dat treffend: “Dat kan niet met boeken. Die horen bij je.” Met bovenstaande tips is dat gelukkig ook helemaal niet nodig. Alleen als het erg beschadigd is of heel vies, dan kan het de prullenbak in. Maar zelfs dan kun je er nog iets mee. Pinterest staat vol met leuke ideeën. En ooit kreeg ik dit boek van collega’s cadeau: The Repurposed Library, boordevol tips om oude boeken om te toveren tot iets heel nieuws.

Hoe begin je zelf een Little Free Library/minibieb?

In 2015 zette ik een klein groen huisje met een rood dak op een paal in onze wijk. Net naast een parkeerautomaat, aan een weg waar altijd wel iemand rijdt of loopt. Het is een Little Free Library, een plek waar mensen boeken kunnen ruilen, brengen en halen. Ondanks geluiden als: ‘die wordt vast snel gesloopt’ en ‘straks stelen ze de boeken’ (wat technisch gezien niet kan met gratis boeken ;)), wilde ik het toch proberen. En met succes! Het kastje staat er alweer ruim twee jaar en het gaat super!

Natuurlijk ontkwam het kastje niet aan wat vandalisme. Het deurtje heeft er twee keer uit gelegen, er is vuurwerk in afgestoken (gelukkig branden boeken niet gemakkelijk) en er heeft graffiti opgestaan. Ik vond dat ergens zelfs wel stoer, mijn allereerste tag! Gelukkig kon alles gemakkelijk gerepareerd worden, door mij of een handige buurman, en het grootste deel van de tijd gaat het hartstikke goed. Buurtbewoners brengen en halen continu boeken; het kastje is bijna nooit leeg. En gebeurt dat wel, dan heb ik altijd zelf nog een voorraadje achter de hand.

Een Little Free Library (LFL) of minibieb is een mooie manier om van je gelezen boeken af te komen. Bij mij staan ze toch maar stof te vangen en dan maak ik er liever iemand anders blij mee. Een LFL zorgt er ook voor dat iedereen op een laagdrempelige manier toegang heeft tot boeken. Ook als je geen geld hebt voor een lidmaatschap van de reguliere bibliotheek, kun je bij een LFL naar hartenlust boeken halen en weer terugbrengen. Ik vind altijd de meest uiteenlopende boeken in het kastje, in verschillende talen en met heel verschillende onderwerpen, een teken dat een heel diverse groep er gebruik van maakt. En ook veel kinderen zijn nieuwsgierig naar het roodgroene huisje en komen graag snuffelen. Daarom is mijn Little Free Library ook meteen een Kinderzwerfboekstation.

Zelf een LFL/minibieb beginnen: waar zet je het kastje neer?
Heb jij ook stapels boeken die je kwijt wilt en/of is er in jouw buurt geen minibieb? Zelf een kastje neerzetten is helemaal niet moeilijk! Stap 1 is uiteraard: waar zet je het neer? Er zijn twee opties: je kunt een kastje plaatsen op eigen grond of op grond van de gemeente. Mijn biebje staat op gemeentegrond en ik vond het daarom wel zo netjes om eerst met de gemeente te overleggen over de plaatsing. Best een beetje spannend, ik was heel benieuwd hoe ze zouden reageren op mijn initiatief. Gelukkig waren ze meteen enthousiast! In een gesprek op het gemeentehuis werden alle mogelijkheden en vragen doorgenomen en kreeg ik alle hulp die ik nodig had. Op de dag van de plaatsing kwam er een busje vol sterke mannen om beton te storten voor de paal en het kastje stevig op zijn plek te zetten. De gemeente zorgde zelfs voor een keurig betegeld paadje naar de Little Free Library, zodat bezoekers niet bang hoeven te zijn voor vieze schoenen. En het allermooiste van onze samenwerking: ik kreeg de kosten van de bouw retour, via een subsidie. Deze kon ik indienen via de buurtvereniging, die optrad als rechtspersoon. Een subsidie was voor mij geen voorwaarde voor de plaatsing, ik had het kastje zelf met liefde gesponsord, maar het was mooi meegenomen. En het liet zien dat de gemeente Den Haag graag investeert in buurtinitiatieven.

Als je het kastje in je eigen tuin zet, hoef je geen toestemming van de gemeente te hebben. Je kunt dan meteen aan de slag met de bouw. Ook daarvoor heb je verschillende opties. Je kunt een bestaand kastje omtoveren tot een Little Free Library of een geheel nieuwe bieb bouwen. Het hangt er een beetje vanaf hoe handig je bent. Online vind je genoeg inspiratie voor een mooi kastje, op Pinterest bijvoorbeeld.

Little Free Library, minibieb, Kinderzwerfboekstation: wat is wat?
Er staan inmiddels duizenden kastjes in Nederland en nog vele duizenden meer wereldwijd. Sommige kastjes zijn Little Free Libraries, anderen zijn minibieb en/of Kinderzwerfboekstation. Maar wat houden al deze namen precies in?

Een Little Free Library is een kastje dat officieel aangesloten is bij de Amerikaanse organisatie. Wil je deze naam legaal voeren, dan betaal je eenmalig 40 dollar voor de aanmelding van jouw bieb. Hiermee steun je het goede werk van de Little Free Library-organisatie en krijg je zelf een uniek nummer, een bordje met dat nummer voor op je bibliotheek en een informatiepakket. Mijn biebje is aangesloten bij deze organisatie, heeft nummer 8352 en is ook op deze kaart te vinden. Het bordje dat op mijn bibliotheek zit, is trouwens gemaakt van hout van een 100 jaar oude Amish-schuur uit Amerika 🙂

Minibieb is een Nederlands initiatief, gestart door Mirjam van boekenblog seventyeight.nl. Elke Little Free Library is ook een minibieb. Maar niet elke minibieb is een Little Free Library, daarvoor moet het kastje officieel geregistreerd worden. Aan jou dus de keuze of je voor een minibieb gaat of een Little Free Library wil toevoegen aan de kaart.

En dan zijn er ook nog Kinderzwerfboekstations. Bij een Kinderzwerfboekstation vinden kinderen, de naam zegt het al, zwerfboeken. Elk zwerfboek is voorzien van een sticker met daarop uitleg en een uniek nummer. Het boek is daarmee geregistreerd en zo vindbaar voor elke lezer die het in handen krijgt. Zo kunnen kinderen hun gelezen boeken volgen. Dat maakt boeken lezen en uit zwerven sturen nóg leuker. Als je je biebje aanmeldt als Kinderzwerfboekstation, ben je stationschef. Je wordt dan op de hoogte gehouden van leuke acties rondom kinderboeken én kunt regelmatig een gratis pakket met gloednieuwe kinderboeken aanvragen. Ik heb dat nu twee keer gedaan en maak daarmee de kinderen in onze wijk heel blij.

Bouw je kastje
Het ontwerp van mijn kastje komt van de Little Free Library site, op deze pagina vind je alle informatie die je nodig hebt. Ik ben zelf niet handig genoeg om iets te bouwen, maar gelukkig is mijn vader dat wel. Hij kluste het huisje in elkaar en ik heb het daarna geschilderd. Met een goede verf voor buiten zorg je ervoor dat het kastje tegen alle weersinvloeden bestand is. Let er verder bij het maken van het kastje op dat het veilig is. Vermijd scherpe randen en gebruik voor het raampje geen glas. Dit is te breekbaar én gevaarlijk. In het deurtje van mijn LFL zit plexiglas. De veiligheid van mijn minibieb was trouwens een belangrijk punt voor de goedkeuring door de gemeente. Omdat het kastje in de openbare ruimte staat, ben ik ervoor verantwoordelijk dat het veilig te gebruiken is. En wanneer dat door beschadigingen niet het geval is, moet ik dat oplossen.

Natuurlijk kun je ook een al bestaand kastje gebruiken als minibieb. Zorg ervoor dat alle naden goed waterdicht zijn en het deurtje goed sluit. Bij een flinke windvlaag wil je geen boeken over straat zien waaien. Bedenk ook hoe hoog je het kastje maakt. Ik vind het bijvoorbeeld heel belangrijk dat ook kinderen naar hartenlust boeken kunnen halen en brengen, dus kunnen zij gemakkelijk bij de onderste plank. Daar leg ik dan ook de kinderboeken neer.

Vullen maar!
Je hebt de perfecte plek voor je biebje, het kastje staat geverfd klaar, nu is het de hoogste tijd om het te vullen. Als boekenwurm heb ik eigenlijk altijd wel een stapeltje boeken die ik kan missen. Het is echter heel eenvoudig om aan een goede voorraad voor je minibieb te komen. Kondig bij familie en vrienden aan dat je een Little Free Library start en let op mijn woorden: je wordt overspoeld met kilo’s en kilo’s boeken. Wees wel een beetje streng op wat er precies in je bieb mag staan: zorg voor een goede mix, zodat het voor een grote groep mensen interessant blijft om regelmatig in jouw kastje te snuffelen. Oude, vieze boeken haal ik weg uit mijn Little Free Library, deze worden nooit meer meegenomen. Ook pamfletten en ander reclamemateriaal gooi ik weg, daarvoor zijn genoeg andere plaatsen beschikbaar.

Klaar? Van start!
Kastje gebouwd, met boeken gevuld en klaar om van start te gaan? Toen ik twee jaar geleden mijn kastje neerzette in de wijk heb ik dit zonder aankondiging in de buurt gedaan. Het biebje staat op zo’n zichtbare plaats, dat iedereen het wel een keer tegenkwam. Staat jouw kastje in een wat rustigere omgeving? Of wil je graag je buurtgenoten laten weten waar ze hun gelezen boeken kwijt kunnen? Je kunt overwegen om flyers rond te brengen. Ook wijkkranten en lokale nieuwssites vinden dit soort berichten altijd erg leuk!

Mijn kastje heeft ook zijn eigen Facebookpagina. Hierop plaats ik af en toe foto’s en deel ik berichten over de status van de bieb. Rond Oud & Nieuw haal ik hem bijvoorbeeld weg en dat kondig ik op de pagina aan. De naam van de Facebookpagina staat op het dakje, zodat buurtbewoners mij een berichtje kunnen sturen als er wat mis is of wanneer ze vragen willen stellen. En daar wordt regelmatig gebruik van gemaakt. Soms checken mensen ook in via Facebook als ze bij het kastje staan en dat vind ik helemaal leuk om te zien.

Zet je bieb online op de kaart
Er zijn verschillende sites waar je je bieb online in de spotlights kunt zetten. Heb je jouw kastje als Little Free Library geregistreerd, dan kun je het op de officiële kaart laten zetten. Voor Nederlandse minibiebs is er een aparte verzamelpagina: minibieb.nl. En ook op Nudge is een pagina om boekenkastjes te registreren. Zo kunnen nog meer mensen jouw kastje vinden!

Voor nog meer tips over minibiebs/LFL’s en om in contact te komen met andere beheerders, kun je je op Facebook aansluiten bij deze besloten groep.