Tag: spullen

‘Zo doe ik dat gewoon’: wanneer gewoon ineens niet meer zo logisch is

Waarom gewoonten niet altijd logisch zijn.

Mijn dagen zijn gevuld met allerlei handelingen die ik al jaren uit gewoonte doe. Dat ene kopje koffie bij het ontbijt, dagcrème op mijn gezicht smeren, de manier waarop ik mijn fietsslot onder mijn zadel bind, de plek waar ik mijn sleutels neergooi als ik thuiskom, hoe ik een paprika snij en de manier waarop ik mijn kussen opklop voor ik ga slapen. Om er maar een paar te noemen. Over de meeste handelingen hoef ik niet na te denken, die gaan automatisch. Gelukkig maar, want anders zou elke dag een stuk meer energie kosten. Veel routines zijn nuttig: ze zorgen ervoor dat je handige basishandelingen verricht zonder al te veel moeite. Maar niet elke gewoonte is even logisch, als je er over na gaat denken.

Ik ben al geruime tijd bewust bezig met het aanpassen van mijn levensstijl, op allerlei gebieden. En wanneer je verandert, dan word je je bewust van gewoonten die ineens zo gewoon niet meer zijn. De grootste verandering begon, heel cliché, rond mijn dertigste. Ik raakte in een dipje en ging aan de slag om me weer fijn in mijn vel te voelen. Ik ging meer bewegen en nam mijn voedingspatroon onder de loep. Wat je in je mond stopt, is voor een groot deel ook maar net wat je gewend bent. Ik was een vleeseter, want dat aten we thuis ook elke dag. Ik lette niet bewust op de ingrediënten, want ik at ‘gewoon’ wat er in de supermarkt aangeboden werd. Maar door me daarvan wél bewust te worden, veranderde ik stap voor stap wat ik at. Elke gewoonte die ik veranderde, leidde tot het veranderen van weer een andere gewoonte, het werd een logisch pad. Door mijn keuze om zo min mogelijk toegevoegd suiker te eten bijvoorbeeld, ging ik van brood als lunch naar salades vol groente en van vleeseter naar vegetariër.

Ik pakte niet alleen mijn lijf aan, ook mijn hoofd kon wel wat verandering en vooral rust gebruiken. Ik begon de spullen in mijn huis met andere ogen te bekijken. Al die volle kasten, al die dingen die stof stonden te verzamelen en alles wat ik nog steeds dacht nodig te hebben: het was een gewoonte om te kopen waar ik ‘behoefte’ aan had en het was dus ‘logisch’ dat ik ‘gewoon’ meer opbergruimte nodig had. Dat het ook anders kon, daar kwam ik na veel opruimronden achter. Ik had niet méér nodig, maar minder. Minder bezitten én minder aanschaffen, dat zorgt voor rust.

Over veranderen en gewoonten

Naast de Reus van Rotterdam, die 2.37 meter lang was. Ik voel me klein!

Elke gewoonte die ik veranderde, werd vervangen door een nieuwe gewoonte. Dat is niet gemakkelijk. Het kost namelijk energie om iets anders te doen dan je gewend bent. Je moet er over nadenken, het kost meer tijd, kortom: het kost moeite. Onze hersenen vinden dat niet zo gezellig, zij besteden het liefst zo min mogelijk energie aan een taak. En als het lastig wordt, haken ze al helemaal snel af. Allemaal energieverspilling, het moet efficiënter! Het liefst willen ze dat je weer teruggaat naar je oude gewoonte, de routine die al geprogrammeerd staat en die hen nauwelijks energie kost. Daarom is het zo lastig om gewoonten te doorbreken: het ongemakkelijke gevoel kan ervoor zorgen dat je toch maar weer doet wat je altijd al deed.

Om groener te leven bekijk ik mijn gewoonten opnieuw kritisch. Elke dag douchen, dat hoeft eigenlijk niet. Elke ochtend ontbijten met yoghurt én kwark kan ook best anders. Het gas uitzetten als de rijst al aan de kook gebracht is, mijn kleding niet zomaar meer ergens kopen: hoe meer stappen ik zet op het gebied van duurzaamheid en hoe meer ik erover lees, hoe meer ik me realiseer welke gewoonten helemaal niet zo logisch zijn.

Stap voor stap pak ik ze aan, op een manier die bij mij past. Natuurlijk, er zijn altijd mensen die groener zijn dan ik. Iedereen begint op een ander punt en elk pad is anders. Dat maakt mijn keuzes niet slechter of beter dan die van een ander. Ook is het lastig om niet te snel te willen: het liefst is morgen alles anders! Maar dat kan niet. Nieuwe gewoonten aanleren kost tijd én moeite. Bovendien zijn niet alle gewenste veranderingen nu al zichtbaar. Ik leer door het gewoon te doen 🙂

Hoe kom ik van mijn spullen af?!

We hebben een hoek in een van de twee slaapkamers waar alle spullen die een nieuw thuis zoeken zich tijdelijk verzamelen. Ontspullen gaat namelijk in kleine stappen: wat eerst nog zeker niet weg mocht, kan een aantal weken later zonder pardon bij de groeiende stapel ‘overbodige’ spullen. Hoe concreter het ontwerp van ons tiny house wordt (we zagen deze week het eerste echte concept van onze architect, woei!!), hoe makkelijker we keuzes kunnen maken. Dit blijft, dat niet. Maar dan. Dan liggen die spullen daar in die hoek. Hoe komen we er vanaf?

Weggooien doen we niet. Tenzij iets echt stuk is en niet meer te upcyclen is, door ons of iemand anders. Daarvan hebben we nu niet meer zoveel, de meeste dingen die we in deze fase (na maanden ontspullen) wegdoen zijn nog prima te gebruiken. Er staan nu bijvoorbeeld een wasmand, een paar plastic opbergbakken, kleding, kledinghangers, een toilettas, een stapel handdoeken, schoenen (slechts een paar keer gedragen, het zijn ‘zitschoenen’), wat serviesgoed en een koffiezetapparaat (in een off-grit leven zet je koffie met de hand). Voor al deze spullen is een goede plek te verzinnen, ik geef je graag een overzicht waar wij onze spullen laten.

Familie en vrienden
Ze zijn het inmiddels gewend: de appjes met foto’s van spullen waarvan ik denk dat een bepaald familielid of die ene vriendin er wel interesse in heeft. Of dat er weer wat uit mijn tas komt wanneer ik op bezoek kom. Veel van mijn kleding is bijvoorbeeld naar mijn zusje gegaan. Alsof die niet al genoeg in haar kast heeft hangen 😉 Boeken zijn perfect om als extra cadeautje mee te nemen en met verzorgingsproducten maak ik bijvoorbeeld mijn moeder graag blij. Het voelt soms wel een beetje dubbel om hen met deze spullen ‘op te zadelen’, zodat wij het in elk geval kwijt zijn. Maar de meeste spullen worden dankbaar in ontvangst genomen. En mocht het bij diegene niet op de goede plek zijn; ik zeg er altijd bij dat het doorgegeven kan worden.

Kringloop
Tassen vol spullen hebben we er al heen gesleept: de kringloop is steeds blij als ze ons zien. Er zit een kringloopwinkel van Schroeder redelijk dichtbij ons huis en we kunnen erheen lopen, fietsen óf met de tram. Handig, want we hebben geen auto en mochten we eens iets groots moeten afleveren, dan kan dat met de tram. Het is al eens gebeurd dat een aantal van onze pannen al bijna verkocht was terwijl wij nog onze tassen aan het uitladen waren. Tof om te zien dat onze spullen andere mensen weer blij kunnen maken! Met de kringloopwinkels geeft Schroder niet alleen spullen aan een tweede kans, maar ook mensen. Ze zorgen voor werkgelegenheid, leiden mensen op zodat ze zich kunnen ontwikkelen, willen duurzaamheid bevorderen én zetten zich in om armoede te bestrijden. Een betere plek voor onze spullen kan ik niet bedenken.

We kunnen het meestal niet laten om zelf nog even in de winkel te snuffelen, ook al hebben we eigenlijk helemaal niets nodig. Maar ja, je weet maar nooit wat voor handigs je tegenkomt, toch? Gelukkig verlaten we de winkel meestal met lege tassen, verstandig als we zijn 😉

Weggeefhoek Facebook
Een deel van onze spullen hebben we weggegeven via de Weggeefhoek 070. Dat is een wereldje op zich hoor! Het is belangrijk om je goed aan de regels van de groep te houden, want anders wordt je advertentie zonder pardon verwijderd. Je moet bij het plaatsen duidelijk aangeven hoe je het item weg wilt geven. Ga je kiezen uit alle mensen die reageren? Of geef je het aan de eerste die reageert? Omdat ik het heel lastig zou vinden om iemand te kiezen (ik gun het iedereen!), zet ik er altijd bij dat de eerste die reageert het ding mag ophalen. Dan is het gewoon een kwestie van geluk hebben. Wanneer je iets plaatst, heb je binnen een paar minuten een reactie. Bij alle spullen die we via de weggeefhoek hebben weggegeven (onder andere twee eetkamerstoelen, vazen, een kledingkast en een oude fiets met een lekke band), ging het eigenlijk van een leien dakje. Het schijnt nogal vaak mis te gaan: mensen die niet op komen dagen of niet meer reageren, maar dat heb ik gelukkig met de Weggeefhoek niet gehad. Er kwamen alle keren heel lieve en dankbare mensen aan de deur die duidelijk lieten merken erg blij te zijn met datgene dat wij weggaven. En daarvan werden wij dan weer blij. Nog een voordeel: omdat het gratis is, hebben de mensen die het komen halen er zeker wat voor over om het item mee te nemen. Zo hoefde de kledingkast niet uit elkaar en werd de fiets met lekke band zonder gemopper meegenomen. Handig!

Marktplaats
Er zijn altijd een paar spullen die nog wel wat geld waard zijn. Die verkopen we uiteraard via Marktplaats. Mijn oude iPhone heeft zo al een nieuwe eigenaar gevonden, er is een beeldscherm verkocht, een geluidssysteem en een internetradio. Toch mooi meegenomen dat ze nog wat opleveren. Maar ondanks dat het wat geld oplevert, ben ik niet zo’n fan van Marktplaats. Het kost vaak behoorlijk wat tijd om de spullen daadwerkelijk kwijt te raken. Eerst een tijdje de biedingen in de gaten houden, vervolgens contact zoeken met de hoogste bieder, wachten op reactie, een afspraak maken over hoe het product geleverd moet worden, een afhaalafspraak maken en daarna hopen dat de bieder daadwerkelijk komt. Zo niet, dan begint het weer van voren af aan: contact opnemen met een andere bieder, checken of die nog interesse heeft, soms nog wat extra onderhandelen, weer een afspraak maken, wachten, mailen, appen. Met een beetje doorzettingsvermogen raak je uiteindelijk alles wel kwijt, maar daarvoor heb je soms wat geduld nodig. Spullen op Marktplaats zetten doe ik dan ook alleen als ik daar tijd voor heb.

Jouw Marktkraam
In Den Haag zit helaas geen vestiging, maar ik ken deze optie door Iris van Ikbenirisniet.nl. Zij heeft een kraampje bij Jouwmarktkraam.nl en verkoopt op deze manier haar spullen. Je betaalt alleen huur voor de kraam, verder gaat alle opbrengst van de verkoop naar jou. Als je een grote hoeveelheid spullen van waarde hebt, dan kan dit een fijne manier van verkopen zijn. Je hoeft er zelf niet bij te zijn, alle administratie wordt afgehandeld door de winkel en je ligt op een plek waar ook andere aanbieders hun spullen verkopen. Dit zorgt voor een goede toestroom van mogelijke klanten en de kans dat je wat verkoopt is daardoor een stuk groter, lijkt mij. En het voelt een beetje als je eigen kleine winkeltje, kan ik me voorstellen. Iris doet altijd erg haar best op haar kraam en ik denk dat dat heel slim is. Presentatie is alles!

Dierenasiel/kledingbak/opticien/goede doelen
Voor een aantal spullen doen we extra ons best om een goed plekje te vinden. De stapel handdoeken en dekbedovertrekken gaat bijvoorbeeld naar het dierenasiel. Die zijn altijd erg blij daarmee en ik zie helemaal voor me hoe een pas opgevangen hond zich nestelt in een van onze oude badhanddoeken.

Kleding die mijn zusje of iemand anders niet wil hebben, gaat in de kledingbak van het Leger des Heils. Vanuit daar gaat het naar verschillende plekken: zo hebben we in Den Haag de Reshare Store, waar nog prima kleding voor een klein prijsje verkocht wordt. Met de opbrengst ondersteunt het Leger des Heils haar projecten. Een deel van de kleding wordt apart gehouden om uit te delen in het geval van noodsituaties of rampen. En kleding die te vies of kapot is, gaat naar textielsorteerbedrijven waar er weer nieuwe garen van gemaakt wordt. Zo weet ik zeker dat mijn kleding een goede bestemming krijgt.

Een aantal maanden geleden kocht ik een nieuwe bril. Helemaal in de ontspulmodus vroeg ik me af wat ik nu moest doen met mijn oude bril. Even googlen leerde mij dat je deze bij verschillende opticiens in kan leveren, zodat de brillen mensen in ontwikkelingslanden weer beter kunnen laten zien. Nu zitten er op mijn glazen wel heel veel krassen, dus ik weet niet goed of ze die van mij willen hebben. Ik ga het checken.

Het vergt soms wat moeite én tijd om alle spullen kwijt te raken op een manier die goed voelt. Gelukkig hebben we ruim de tijd genomen om te ontspullen en kunnen we voor alles een goede plek zoeken.

Ontspullen: maar vier vorken, messen en lepels?!

Ontspullen is hier al maanden de mantra. We hebben al bergen serviesgoed, opbergdozen, frutsels en andere overbodige spullen naar de kringloop gebracht, weggegeven aan vrienden of een goed doel of weggegooid omdat het stuk was. Er leek maar geen eind aan te komen; telkens verschenen er weer nieuwe dingen die we helemaal niet nodig bleken te hebben. Dus bleven we uitzoeken, ordenen, sorteren en ontspullen. Maar nu begint het toch langzamerhand leger en overzichtelijker te worden. Er zijn lege planken in kasten en ik weet nu precies wat we hebben en waar het ligt. Toch moet er voordat we tiny gaan wonen nog steeds véél weg. Maar als we zo ver zijn, gaat dat hopelijk met het grootste gemak.

Ik merk dat ik tijdens al dit minimaliseren en opruimen veel bezig ben met de vraag: wat hebben we nou écht nodig? Welke spullen zorgen ervoor dat wij comfortabel kunnen leven en wat is eigenlijk alleen overtollige ballast? Het antwoord op deze vraag verandert steeds. Ik merk dat wanneer je stap voor stap opruimt, de grenzen verschuiven. Spullen waarbij ik in het begin moeite had om ze los te laten, gaan nu zonder pardon het huis uit. Ik heb vooral afgerekend met de ‘maar wat als’- en ‘stel je voor dat’-spullen. Ik ben een kei in het bedenken dat ik iets wellicht ooit in de nabije of verre toekomst nodig zal hebben. En dan kan ik vast niet zonder. Maar de meeste spullen zijn de moeite van het bewaren helemaal niet waard. En hebben we iets per se nodig, dan kunnen we het altijd dan nog aanschaffen of lenen. Ik heb geleerd dat opruimen echt in stappen moet. Anders loop ik tegen veel te veel keuzemomenten aan en dat zorgt voor spanning. Maar door continu te evalueren of ik iets nog nodig heb en wat mijn gevoel erbij is, lukt het steeds beter om écht te ontspullen.

Een van de eerste ruimten die we aanpakten waren de keuken en de servieskast. We maakten daar zelfs twee video’s over voor op onze tiny-house-site. Het uitzoeken van ons servies en keukenspullen deden we wel rigoureus: we bedachten wat er in een tiny keuken zou passen en bekeken welke spullen we daadwerkelijk gebruikten. Er ging dus veel, heel veel weg. Tassen vol keukenspullen, heel veel bestek (van mezelf, mijn oma én Gerbrand, altijd handig: vijftien lepels…), keukenapparatuur dat alleen maar stof stond te vangen, allerlei bakspullen terwijl we amper iets bakken en heel veel glaswerk en servies. De kringloop was erg blij met ons.

We zijn nu een aantal maanden verder; hebben we iets gemist? Daar kan ik kort over zijn: nee. Het is juist een hele verademing dat we niet meer hoeven te graaien in een kast vol plastic opbergbakjes waar je nooit het juiste dekseltje bij kunt vinden, de pannen gemakkelijk in de kast passen en we in een oogopslag kunnen zien wat er in de bestekla ligt. We hebben van alles nu precies genoeg. Van de borden en het bestek hebben we zelfs nog maar vier stuks per item. Dus vier messen, vier vorken, vier lepels; goed, je snapt hem. Komen er meer dan twee mensen eten, dan moeten ze inderdaad hun eigen bestek en servies meenemen. Een soort ‘Bring Your Own’, maar dan met borden.

Nog een voordeel van weinig bestek en servies hebben: we moeten nu echt regelmatig afwassen. Er is geen mogelijkheid meer om gigantische bergen afwas te verzamelen voordat de schone vorken echt op zijn. Dus ook die vorken van oma waarmee we eigenlijk niet prettig aten, maar die we toch bewaarden. En de afwas is lekker snel klaar. Dat is wel zo fijn als je besloten hebt de vaatwasser niet meer te gebruiken om alvast te wennen aan een leven zonder.

We blijven de komende tijd ontspullen. Want in het tiny house zal de ruimte écht heel beperkt zijn en we willen er zo licht en ruimtelijk mogelijk wonen. Ook al wordt het nemen van beslissingen dat spullen weg kunnen stap voor stap makkelijker, er zijn dingen waarbij afscheid nemen wel lastiger is. En hoe minder we nog hebben, hoe vaker er zulke momenten zullen zijn. Maar we weten waarvoor we het doen: een overzichtelijk leven gericht op ervaringen in plaats van spullen en met een minimale impact op mens, milieu en dier. En blije mensen bij de kringloop, dat ook 😉