Tag: veranderen

Test jezelf! Hoe groen scoor jij?

Test hoe jij scoort qua Earth Overshoot Day

We worden dagelijks overspoeld met nieuws over het klimaat, milieu, mensen- en dierenwelzijn. Vaak zijn het alarmerende berichten die proberen de noodklok nog iets harder te luiden. De aarde warmt sneller op dan gedacht, de poolkappen smelten te snel, opkomende economieën verbruiken in een steeds sneller tempo niet-hernieuwbare grondstoffen terwijl de Westerse wereld niet snel genoeg omschakelt naar hernieuwbare bronnen. Als je zoals ik het groene nieuws volgt, dan zie je gelukkig ook veel goed nieuws voorbijkomen: grote bedrijven die stappen zetten om te veranderen, organisaties die zich met succes hard maken om grote problemen op te lossen, individuen die in hun eentje een flinke verandering tot stand brengen. Maar het lastige van al deze berichten is dat het overweldigend kan zijn en je niet goed kunt inschatten hoe erg het nu echt is én welk aandeel jij daarin hebt.

Daarom vind ik websites en initiatieven die dit inzichtelijk maken heel fijn. Ze laten zien hoe onze persoonlijke leefstijl impact heeft op de aarde. Eén zo’n initiatief is Earth Overshoot Day. Als je een beetje in de groene wereld thuis bent, dan kun je het niet gemist hebben. Afgelopen woensdag was het zover, we hadden op 2 augustus al alle grondstoffen die de aarde ons kan leveren voor onze levensstijl opgebruikt. Alles wat we na deze datum gebruiken, doen we dus eigenlijk op de pof. Elk jaar is het eerder Earth Overshoot Day. In 1970 viel de datum op 31 december, in 2000 op 1 november en nu dus al op 2 augustus. Als we zo doorgaan, hebben we in 2030 twee aardes nodig. En laten we die nou net niet hebben…

Die 2 augustus stelt het gemiddelde van iedereen voor. Maar het is ook interessant om te zien hoe het staat met jouw eigen ecologische voetafdruk. Met de Footprint Calculator kun je zelf uitrekenen hoeveel aardes er nodig zijn wanneer iedereen zo zou leven zoals jij dat doet. En dus op welke datum jouw Overshoot Day valt. Met mijn minimalistische, vegetarische levensstijl, zonder auto en zonder vliegvakanties kom ik al op 1,5 aarde(!). Earth Overshoot Day zou voor mij op 1 september vallen. Iets beter dan op 2 augustus, maar veel scheelt het niet 🙁 Er is dus zeker ruimte voor verbetering.

Hoe groen leef jij?

Er zijn meer sites die je inzicht geven in de ‘groenheid’ van jouw manier van leven. Linda van Zaailingen.com heeft hierover een mooi artikel geschreven, met daarin vijf andere sites waar je op verschillende manieren jouw impact kunt berekenen. Ook heeft Linda een eigen test ontwikkeld (en daarvan ben ik zeer onder de indruk), die ze heeft gemaakt op basis van de gegevens in het boek De Verborgen Impact van Babette Porcelijn, het bijbehorende rapport van CE Delft en een rapport van Blonk Milieuadvies. Deze test vergt wel iets meer uitzoekwerk om in te vullen, maar is daardoor wel erg nauwkeurig! Ik scoorde behoorlijk ver onder het gemiddelde, maar dat is vrij logisch wanneer je geen auto hebt, niet vliegt, nauwelijks nog spullen of kleding koopt en vegetarisch eet.

Of de uitslagen van dergelijke testen nu heel accuraat zijn of niet, ze maken je wel bewuster van de duurzaamheid van jouw gewoonten en laten zien of en waar er nog (flink) wat milieuwinst te behalen valt. Op die manier kunnen zulke calculators handvatten geven om stap voor stap jouw impact te verlagen. Want het blijft een feit dat wanneer er veel dingen zijn die je groener kan doen, het lastig is om te bepalen waar je moet beginnen. Zie je in één van de testen een duidelijke piek in een bepaalde categorie, dan kun je besluiten deze als eerste aan te pakken. En dat aanpakken kun je dan weer doen met hulp van talloze challenges. Koop je bijvoorbeeld teveel spullen, terwijl je huis al overvol is? Overweeg dan om The Minimalism Game te doen om 465 items de deur uit te werken en te beseffen dat je echt niet altijd iets nieuws nodig hebt. Eet je dagelijks of regelmatig vlees? Doe dan mee met #MeatlessMonday voor tenminste één vleesloze dag per week. Ben je al vegetariër en wil je ervaren hoe het is om vegan te eten? Over 58 dagen start er weer een Vegan Challenge. En wil je wat minder met de auto reizen en je juist vaker per fiets of lopend verplaatsen? In september is het weer Steptember, waarbij je je kunt laten sponsoren om elke dag 10.000 stappen te zetten. Deze uitdaging is niet ontstaan uit milieubewustzijn, maar past wel goed binnen het thema.

Ja, het kan confronterend zijn om te zien hoe slecht het gaat met onze aarde en welke gevolgen dat kan hebben. Maar laat dat je vooral niet demotiveren. Als je je bewust wordt van jouw impact, geeft dat je de mogelijkheid om te veranderen. En dat is een stuk constructiever dan je ogen sluiten voor slecht nieuws!

‘Zo doe ik dat gewoon’: wanneer gewoon ineens niet meer zo logisch is

Waarom gewoonten niet altijd logisch zijn.

Mijn dagen zijn gevuld met allerlei handelingen die ik al jaren uit gewoonte doe. Dat ene kopje koffie bij het ontbijt, dagcrème op mijn gezicht smeren, de manier waarop ik mijn fietsslot onder mijn zadel bind, de plek waar ik mijn sleutels neergooi als ik thuiskom, hoe ik een paprika snij en de manier waarop ik mijn kussen opklop voor ik ga slapen. Om er maar een paar te noemen. Over de meeste handelingen hoef ik niet na te denken, die gaan automatisch. Gelukkig maar, want anders zou elke dag een stuk meer energie kosten. Veel routines zijn nuttig: ze zorgen ervoor dat je handige basishandelingen verricht zonder al te veel moeite. Maar niet elke gewoonte is even logisch, als je er over na gaat denken.

Ik ben al geruime tijd bewust bezig met het aanpassen van mijn levensstijl, op allerlei gebieden. En wanneer je verandert, dan word je je bewust van gewoonten die ineens zo gewoon niet meer zijn. De grootste verandering begon, heel cliché, rond mijn dertigste. Ik raakte in een dipje en ging aan de slag om me weer fijn in mijn vel te voelen. Ik ging meer bewegen en nam mijn voedingspatroon onder de loep. Wat je in je mond stopt, is voor een groot deel ook maar net wat je gewend bent. Ik was een vleeseter, want dat aten we thuis ook elke dag. Ik lette niet bewust op de ingrediënten, want ik at ‘gewoon’ wat er in de supermarkt aangeboden werd. Maar door me daarvan wél bewust te worden, veranderde ik stap voor stap wat ik at. Elke gewoonte die ik veranderde, leidde tot het veranderen van weer een andere gewoonte, het werd een logisch pad. Door mijn keuze om zo min mogelijk toegevoegd suiker te eten bijvoorbeeld, ging ik van brood als lunch naar salades vol groente en van vleeseter naar vegetariër.

Ik pakte niet alleen mijn lijf aan, ook mijn hoofd kon wel wat verandering en vooral rust gebruiken. Ik begon de spullen in mijn huis met andere ogen te bekijken. Al die volle kasten, al die dingen die stof stonden te verzamelen en alles wat ik nog steeds dacht nodig te hebben: het was een gewoonte om te kopen waar ik ‘behoefte’ aan had en het was dus ‘logisch’ dat ik ‘gewoon’ meer opbergruimte nodig had. Dat het ook anders kon, daar kwam ik na veel opruimronden achter. Ik had niet méér nodig, maar minder. Minder bezitten én minder aanschaffen, dat zorgt voor rust.

Over veranderen en gewoonten

Naast de Reus van Rotterdam, die 2.37 meter lang was. Ik voel me klein!

Elke gewoonte die ik veranderde, werd vervangen door een nieuwe gewoonte. Dat is niet gemakkelijk. Het kost namelijk energie om iets anders te doen dan je gewend bent. Je moet er over nadenken, het kost meer tijd, kortom: het kost moeite. Onze hersenen vinden dat niet zo gezellig, zij besteden het liefst zo min mogelijk energie aan een taak. En als het lastig wordt, haken ze al helemaal snel af. Allemaal energieverspilling, het moet efficiënter! Het liefst willen ze dat je weer teruggaat naar je oude gewoonte, de routine die al geprogrammeerd staat en die hen nauwelijks energie kost. Daarom is het zo lastig om gewoonten te doorbreken: het ongemakkelijke gevoel kan ervoor zorgen dat je toch maar weer doet wat je altijd al deed.

Om groener te leven bekijk ik mijn gewoonten opnieuw kritisch. Elke dag douchen, dat hoeft eigenlijk niet. Elke ochtend ontbijten met yoghurt én kwark kan ook best anders. Het gas uitzetten als de rijst al aan de kook gebracht is, mijn kleding niet zomaar meer ergens kopen: hoe meer stappen ik zet op het gebied van duurzaamheid en hoe meer ik erover lees, hoe meer ik me realiseer welke gewoonten helemaal niet zo logisch zijn.

Stap voor stap pak ik ze aan, op een manier die bij mij past. Natuurlijk, er zijn altijd mensen die groener zijn dan ik. Iedereen begint op een ander punt en elk pad is anders. Dat maakt mijn keuzes niet slechter of beter dan die van een ander. Ook is het lastig om niet te snel te willen: het liefst is morgen alles anders! Maar dat kan niet. Nieuwe gewoonten aanleren kost tijd én moeite. Bovendien zijn niet alle gewenste veranderingen nu al zichtbaar. Ik leer door het gewoon te doen 🙂